ลุ้นระทึกเลือกตั้งใหม่คันนายาว! สื่อ–สว.–สายไอทีจับตา “บัตร QR Code”

เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ บรรยากาศการออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้งใหม่และนับคะแนนใหม่ ตามคำสั่งของ คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เป็นไปอย่างเข้มข้น โดยเฉพาะที่หน่วยเลือกตั้งและหน่วยออกเสียงประชามติที่ 9 แขวงคันนายาว เขตคันนายาว เขตเลือกตั้งที่ 15 กรุงเทพมหานคร ภายในอาคารอมรพันธ์แซทเทอไลท์คอนโดทาวน์ (R4) ซึ่งถูกจับตาเป็นพิเศษ

ตั้งแต่ช่วงเช้า สื่อมวลชนทั้งไทยและต่างประเทศ สมาชิกวุฒิสภา รวมถึงผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี ทยอยเดินทางมาสังเกตการณ์อย่างใกล้ชิด ท่ามกลางกระแสข้อสงสัยต่อ “บัตรเลือกตั้ง” ว่ายังคงมีบาร์โค้ดและ QR Code เช่นเดียวกับการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์หรือไม่

ว่าที่ร้อยตรีสัมพันธ์ แสงคำเลิศ ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำกรุงเทพมหานคร ลงพื้นที่ตรวจความเรียบร้อย เปิดเผยว่า หน่วยดังกล่าวมีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 716 คน คาดว่าจะมาใช้สิทธิราว 70% หรือประมาณ 500 คน พร้อมยืนยันว่าการจัดหน่วยครั้งนี้ย้ายมาอยู่ใต้อาคาร หลังครั้งก่อนตั้งเต็นท์แล้วเกิดพายุฝนพัดถล่ม ทำให้บัตรเสียหายและต้องยุติการนับคะแนน

สำหรับ การเลือกตั้งวันนี้ ยังคงยึดรูปแบบและระเบียบเดียวกับวันที่ 8 ก.พ. เปิดลงคะแนน 08.00–17.00 น. ปิดหีบแล้วนับคะแนนที่หน่วย ติดประกาศหน้าหน่วย ก่อนส่งต่อไปยังคณะกรรมการประจำเขตเลือกตั้งที่ 15 และรายงานสำนักงาน กกต.กทม. โดยมีบัตร 3 ประเภท ได้แก่ บัตรแบบแบ่งเขต บัตรแบบบัญชีรายชื่อ และบัตรออกเสียงประชามติ

เมื่อถูกถามตรงประเด็นว่า บัตรเลือกตั้งชุดใหม่ยังมีบาร์โค้ดและ QR Code หรือไม่ ผอ.กกต.กทม.ปฏิเสธตอบ โดยให้เหตุผลว่า ยังไม่ได้เข้าไปตรวจภายในหน่วย และระบุเพียงว่าเป็นบัตรชุดใหม่ที่ส่งตรงจากส่วนกลาง พร้อมเลี่ยงตอบคำถามเรื่องขั้นตอนการนับคะแนนว่าจะมีการปิดบัง QR Code หรือบาร์โค้ดขณะชูบัตรหรือไม่

ในประเด็นการถ่ายภาพบัตรเลือกตั้งเปล่าก่อนเข้าคูหา ผอ.กกต.กทม. ย้ำว่า “ไม่มีเหตุจำเป็นต้องถ่าย” แม้กฎหมายห้ามเฉพาะบัตรที่ทำเครื่องหมายแล้ว แต่ขอความร่วมมือประชาชนงดถ่าย เพื่อไม่ให้เกิดความไม่สบายใจ พร้อมระบุว่าการถ่ายเอกสารทางราชการต้องขออนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรตามระเบียบ

ด้าน นายนรเศรษฐ์ ปรัชญากร สมาชิกวุฒิสภา ซึ่งเดินทางมาสังเกตการณ์ เปิดเผยว่า การมาครั้งนี้เพื่อติดตามกระบวนการทั้งหมดจนถึงปิดหีบและนับคะแนน โดยเฉพาะประเด็น QR Code บนบัตรเลือกตั้งว่า มีการบันทึกข้อมูลเชื่อมโยงต้นขั้วกับบัตรหรือไม่ พร้อมย้ำว่า “หัวใจของการเลือกตั้งคือความลับ บัตรต้องไม่สามารถย้อนกลับได้ว่าใครเลือกใคร”

ขณะที่ นายธนรัตน์ เกื้อวัฒนาพันธ์ ซีอีโอ “โดมคลาวด์” ผู้เชี่ยวชาญด้านบล็อกเชน ซึ่งเคยออกมาเปิดเผยข้อสังเกตเรื่อง QR Code บัตรเลือกตั้ง เดินทางมาสังเกตการณ์เช่นกัน โดยแสดงความไม่สบายใจที่ ผอ.กกต.กทม.ไม่ตอบคำถามสังคมให้ชัดเจน ทั้งเรื่องการจัดพิมพ์บัตรใหม่ และการไม่อนุญาตให้ถ่ายบัตรเปล่าเพื่อการตรวจสอบคู่ขนาน

นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่กรรมการประจำหน่วย (กปน.) บางรายให้ข้อมูลว่า ในการอบรมไม่ได้มีการชี้แจงเรื่อง QR Code หรือบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งโดยละเอียด มีเพียงการเปิดคลิปวิดีโอแนะนำขั้นตอนปฏิบัติหน้าที่เท่านั้น

ทั้งนี้ นอกจากหน่วยในกรุงเทพมหานคร ยังมีอีก 2 หน่วยในต่างจังหวัดที่ กกต.สั่งให้มีการออกเสียงลงคะแนนใหม่ ได้แก่
– หน่วยเลือกตั้งที่ 4 ตำบลโพนสูง อำเภอไชยวาน จังหวัดอุดรธานี (เลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อ เขต 6)
– หน่วยเลือกตั้งที่ 3 ตำบลไชยสถาน อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน (เลือกตั้งแบบแบ่งเขต เขต 1)

ทั้งหมดจัดลงคะแนนใหม่ในวันเดียวกัน เวลา 08.00–17.00 น.

การเลือกตั้งซ่อมครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการแก้ไขเหตุพายุถล่มเต็นท์ แต่กลายเป็นบททดสอบความเชื่อมั่นต่อกระบวนการเลือกตั้ง ว่าจะสามารถตอบคำถามเรื่อง “ความลับ” และ “ความโปร่งใส” ได้ชัดเจนเพียงใด ท่ามกลางสายตาที่จับจ้องจากทุกภาคส่วนของสังคม