โดย… รองศาสตราจารย์วชิรวัตติ์ อาริยะสิริโชติ วิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
สมการการเมืองไทยในห้วงปัจจุบันเต็มไปด้วยความผันผวนและสภาวะ “สุกๆ ดิบๆ” ของเสถียรภาพรัฐบาล คำถามที่ว่า “สภาจะอยู่ครบเทอมหรือไม่?” กลายเป็นประเด็นที่วิพากษ์วิจารณ์กันอย่างหนาหู ในฐานะ “พรรคแกนนำกุมดุลอำนาจ” พรรคภูมิใจไทยยืนอยู่ในจุดยุทธศาสตร์ที่เรียกได้ว่า หากเดินเกมถูก จะกลายเป็นเสาเข็มหลักที่สภาขาดไม่ได้ แต่หากเดินเกมพลาด หรือถอยไร้เชิง การยุบสภาอาจเกิดขึ้นเร็วกว่าที่คิด
หากมองผ่านเลนส์ “รัฐศาสตร์เชิงยุทธศาสตร์และการออกแบบนโยบายสาธารณะ” การป้องกันไม่ให้เกิดอุบัติเหตุทางการเมืองจนนำไปสู่การยุบสภาก่อนเวลาอันควร ไม่ใช่เรื่องของการนั่งลุ้นลมฟ้าอากาศ แต่คือการ “บริหารดุลอำนาจและสร้างต้นทุนการยุบสภาให้สูงเกินกว่าที่ฝ่ายใดจะจ่ายไหว” และนี่คือ 3 ข้อเสนอเชิงยุทธศาสตร์ที่ภูมิใจไทยต้องเร่งทำในระยะนี้ :
1.ยุทธศาสตร์ “ยึดกุมดุลอำนาจเชิงโครงสร้าง”
ตรรกะเชิงยุทธศาสตร์: การถอยหนีหรือยินยอมให้แกนนำหลักคุมเกมสภาฝายเดียวคือ “จุดเริ่มต้นของความพ่ายแพ้” การดำเนินงาน: ภูมิใจไทยต้องรักษาวินัย ส.ส. ในสภาให้เป็นเอกภาพ 100% เพื่อทำหน้าที่เป็น “เสาหลักแห่งความมั่นคง” ในการลงมติร่างกฎหมายสำคัญ การวางตัวเป็นผู้ชี้ขาด (Kingmaker) ที่สุขุม ไม่แสดงตนเป็นคู่ขัดแย้ง แต่ทำให้ทุกฝ่ายตระหนักตรงกันว่า “หากขาดเสียงของภูมิใจไทย รัฐบาลจะพังทลายลงทันที” สภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกนี้จะกดดันให้พรรคร่วมรัฐบาลไม่กล้าเสี่ยงยุบสภา เพราะรู้ดีว่าการเลือกตั้งใหม่ภายใต้บริบทที่ภูมิใจไทยพร้อมที่สุด จะยิ่งทำให้ฝ่ายอื่นเสียเปรียบ
2.ยุทธศาสตร์ “สร้างเกราะมวลชนด้วยนโยบายกินได้”
ตรรกะเชิงยุทธศาสตร์: สภาวะระส่ำระสายมักเกิดจากแรงกดดันนอกสภา การแก้เกมที่ดีที่สุดคือการสร้าง “โล่คุ้มกันจากประชาชน” โดย การดำเนินงาน: เร่งเปลี่ยนผ่านนโยบายสาธารณะที่กุมอยู่ ให้กลายเป็น “ผลสัมฤทธิ์รวดเร็ว” (Quick Wins) ที่จับต้องได้จริงในระดับฐานราก ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ระบบสาธารณสุขท้องถิ่น หรือนโยบายน้ำและเกษตรกรรมเพื่อประชาชน เมื่อสังคมภายนอกเห็นว่ากระทรวงในโควตาภูมิใจไทยกำลังขับเคลื่อนงานแก้ปัญหาปากท้องได้อย่างมีประสิทธิภาพ กระแสเรียกร้องให้ยุบสภาจากภาคประชาชนจะเบาบางลง เพราะสังคมไม่อยากเห็นสุญญากาศทางการเมืองมาขัดขวางการพัฒนาประเทศ
3.ยุทธศาสตร์ “กำหนดวาระยื้อเกมสภา”
ตรรกะเชิงยุทธศาสตร์: ใช้กลไกทางกฎหมายและนโยบายเชิงโครงสร้างเป็นเครื่องมือดึงเวลา และสร้างความชอบธรรมให้รัฐสภา โดย การดำเนินงาน: ภูมิใจไทยต้องสวมบทบาทผู้กำหนดวาระทางการเมือง (Agenda Setter) โดยการนำเสนอหรือเร่งรัดร่างกฎหมายปฏิรูป นโยบายเชิงโครงสร้างระยะยาว หรือร่างพระราชบัญญัติงบประมาณที่จำเป็นต้องใช้ระยะเวลาพิจารณาในชั้นกรรมาธิการ การผลักดันให้เกิด “วาระแห่งชาติ” ที่ทุกฝ่ายในสภาต้องร่วมกันสะสาง จะกลายเป็นข้ออ้างทางการเมืองที่สมบูรณ์แบบ เพราะหากฝ่ายใดตัดสินใจชักปลั๊กยุบสภากลางคัน ฝ่ายนั้นจะกลายเป็นผู้ร้ายในสายตาประชาชนทันทีในฐานะ “ผู้ทิ้งภาระและทำลายวาระสำคัญของประเทศ”
บทสรุป:
สำหรับพรรคภูมิใจไทยในเวลานี้ “ถอยคือพัง คุมคือรอด” การป้องกันการยุบสภาไวไม่ใช่เรื่องของการต่อรองเก้าอี้ ครม. ในมุ้ง แต่คือการใช้ชั้นเชิงทางรัฐศาสตร์เปลี่ยนความผันผวนให้เป็นความได้เปรียบ ยึดพื้นที่สภา ยึดใจประชาชน และทำให้สภาแห่งนี้คงอยู่ด้วยผลงานที่เป็นรูปธรรม