เปิดเส้นทาง ‘ชุดไทย’ บุก 3 มหานคร ก่อนลุ้นมรดกวัฒนธรรมมนุษยชาติ

เปิดเส้นทางชุดไทยสู่เวทีโลก ผ่านนิทรรศการ แฟชั่น และงานช่างฝีมือใน 3 เมืองสำคัญ มุ่งรักษารากเหง้าทางวัฒนธรรม พร้อมต่อยอดเศรษฐกิจสร้างสรรค์

ประเทศไทยเตรียมลุ้นผลการเสนอ “ชุดไทย : ความรู้ งานช่างฝีมือ และแนวปฏิบัติการแต่งกายชุดไทยประจำชาติ” ขึ้นทะเบียนเป็นรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติขององค์การยูเนสโก โดยมีการจับตาช่วงวันที่ 2–3 ธันวาคม 2569 ระหว่างการประชุมคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ สมัยที่ 21 ณ เมืองเซี่ยเหมิน สาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 30 พฤศจิกายน–5 ธันวาคม 2569

การเสนอขึ้นทะเบียนครั้งนี้มุ่งนำเสนอคุณค่าของชุดไทยอย่างรอบด้าน ทั้งประวัติศาสตร์ อัตลักษณ์ องค์ความรู้ด้านการแต่งกาย และทักษะงานช่าง ตั้งแต่การทอผ้า การปัก ไปจนถึงการตัดเย็บ โดยมีช่างฝีมือ ครูช่าง ครอบครัว และชุมชนเป็นกำลังสำคัญในการรักษาและถ่ายทอดภูมิปัญญาให้คงอยู่

ตลอดปี 2569 ประเทศไทยได้จัดกิจกรรมเผยแพร่ชุดไทยใน 3 เมืองสำคัญ ได้แก่ กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น และกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ผู้ชมต่างชาติ ทั้งคณะทูต ผู้เชี่ยวชาญ นักออกแบบ และสื่อมวลชน พร้อมแสดงให้เห็นว่าชุดไทยเป็นมรดกวัฒนธรรมที่ยังมีชีวิตและพัฒนาต่อยอดได้

กรุงเฮก เปิดเวทีถ่ายทอดประวัติศาสตร์–งานช่างไทย

กิจกรรมระหว่างวันที่ 9–10 เมษายน 2569 ณ โรงแรม Des Indes กรุงเฮก สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา เสด็จไปทรงเป็นองค์ปาฐกในการเสวนาวิชาการเรื่องวิวัฒนาการของชุดไทยและผ้าไทย

ภายในงานนำเสนอชุดไทยพระราชนิยมทั้ง 8 แบบ และเสื้อพระราชทาน 3 แบบ พร้อมสาธิตงานจักสานย่านลิเภา งานปักดิ้นเงินดิ้นทอง และจัดแสดงนิทรรศการจากพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ นอกจากนี้ ยังนำชุดไทยไปจัดแสดงในหน้าต่างโชว์ของห้าง de Bijenkorf เพื่อให้ประชาชนและผู้สัญจรได้ชมความประณีตของเครื่องแต่งกายไทยอย่างใกล้ชิด

โตเกียว เชื่อมภูมิปัญญาดั้งเดิมกับวัฒนธรรมร่วมสมัย

กิจกรรมระหว่างวันที่ 17–18 กันยายน 2569 ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติโตเกียว นำเสนอชุดไทยพระราชนิยมทั้ง 8 แบบ รวมถึงฉลองพระองค์กิโมโนที่ตัดเย็บจากผ้าไหมมัดหมี่ สะท้อนความเชื่อมโยงระหว่างงานหัตถศิลป์ไทยกับวัฒนธรรมการแต่งกายของญี่ปุ่น

การเผยแพร่ยังขยายสู่พื้นที่สาธารณะผ่านภาพชุดไทยบนป้ายโฆษณาในย่านกินซ่า ชินจูกุ และชิบูยะ โดยมีการนำลวดลายการ์ตูนญี่ปุ่นมาประยุกต์บนชุดไทย เพื่อสื่อสารกับคนรุ่นใหม่และแสดงศักยภาพของภูมิปัญญาดั้งเดิมในการต่อยอดสู่การออกแบบร่วมสมัย

ปารีส โชว์หัตถศิลป์–เปิดองค์ความรู้การแต่งกายราชสำนัก

กิจกรรมระหว่างวันที่ 10–11 ตุลาคม 2569 ณ โรงแรม Le Meurice กรุงปารีส นำเสนอชุดไทยพระราชนิยมทั้ง 8 แบบ และเสื้อพระราชทาน 3 แบบ พร้อมสาธิตการปักสะดึงกรึงไหมและการทอผ้ายก โดยอาจารย์วีรธรรม ตระกูลเงินไทย ศิลปินแห่งชาติ พุทธศักราช 2568 สาขาทัศนศิลป์ (การออกแบบประณีตศิลป์)

ภายในงานยังเปิดตัวหนังสือ “CHUD THAI THROUGH THE AGES: WEAVING HISTORY, CRAFT, AND IDENTITY” ถ่ายทอดประวัติศาสตร์ งานช่าง และอัตลักษณ์ของชุดไทย พร้อมสาธิตการแต่งกายแบบราชสำนักไทยโบราณ โดย “โอปอล” สุชาตา ช่วงศรี มิสเวิลด์ 2025 เพื่อให้ผู้ชมได้เห็นขั้นตอนและเทคนิคการนุ่งห่มที่ต้องอาศัยความรู้และความละเอียดประณีต

นอกจากนี้ ยังนำเสนองานหัตถศิลป์ที่เกี่ยวข้อง 5 ประเภท ได้แก่ ผ้ายกทอง การถักผ้ากรองทอง การปักสะดึงกรึงไหม การทำเครื่องประดับไทยโบราณ และการทำมาลัยเครื่องประดับ สะท้อนองค์ความรู้หลายแขนงที่ประกอบกันเป็นความงดงามของชุดไทย

ชูคุณค่าคนทำงานเบื้องหลัง สร้างโอกาสให้ชุมชน

การเผยแพร่ชุดไทยในทั้ง 3 เมืองให้ความสำคัญกับผู้สืบทอดภูมิปัญญา ตั้งแต่ช่างทอ ช่างปัก ช่างตัดเย็บ ครูช่าง ไปจนถึงชุมชนที่รักษาทักษะเหล่านี้มาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้ชมเข้าใจคุณค่าของกระบวนการสร้างสรรค์และผู้คนที่อยู่เบื้องหลังเครื่องแต่งกายแต่ละชุด

เส้นทางสู่การพิจารณาของยูเนสโกจึงเป็นโอกาสขยายการรับรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมไทย ควบคู่กับการสนับสนุนการถ่ายทอดความรู้สู่คนรุ่นใหม่ และเปิดทางให้งานช่างฝีมือต่อยอดสู่การออกแบบ อาชีพ และเศรษฐกิจสร้างสรรค์

สำหรับผลการเสนอขึ้นทะเบียนยังต้องรอการพิจารณาของคณะกรรมการฯ โดยเป้าหมายสำคัญของการดำเนินงานคือการรักษาองค์ความรู้และส่งเสริมให้ชุดไทยได้รับการสืบสาน ใช้งาน และพัฒนาต่อไปอย่างยั่งยืน