จากพื้นที่ประวัติศาสตร์สู่พื้นที่ชีวิต เปิดประกวดแนวคิดพัฒนาป้อมมหากาฬ-ภูเขาทองและคลองรอบกรุง เพิ่มพื้นที่สีเขียว ทางเดิน และคุณภาพชีวิตประชาชนทุกวัย
เมื่อวันที่ 7 ก.ย. 2569 ที่พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพฯ นายอรรถพล ฤกษ์พิบูลย์ ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานคณะกรรมการติดตามและขับเคลื่อนโครงการพระราชดำริ ตามพระบรมราโชบาย เปิดเผยการจัดประกวดออกแบบโครงการพัฒนาพื้นที่สาธารณประโยชน์บริเวณ ป้อมมหากาฬ ภูเขาทอง วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร วัดราชนัดดารามวรวิหาร หรือโลหะปราสาท และวัดเทพธิดารามวรวิหาร รวมถึงพื้นที่ริมคลองรอบกรุงและคลองมหานาค
การประกวดครั้งนี้มีเป้าหมายเปิดพื้นที่ให้ประชาชน นักศึกษา นักออกแบบ และภาควิชาชีพ เข้ามามีส่วนร่วมกำหนดอนาคตของพื้นที่ประวัติศาสตร์สำคัญใจกลางกรุง โดยนำศาสตร์ด้านสถาปัตยกรรม ผังเมือง ภูมิสถาปัตยกรรม การอนุรักษ์โบราณสถาน สิ่งแวดล้อม และการพัฒนาชุมชน มาผสานกัน เพื่อค้นหาแนวคิดที่สามารถต่อยอดสู่การพัฒนาพื้นที่จริงได้
หัวใจสำคัญคือการสร้างสมดุลระหว่าง “การอนุรักษ์” กับ “การพัฒนา” ให้พื้นที่ประวัติศาสตร์ยังคงคุณค่าและอัตลักษณ์เดิม พร้อมเปิดโอกาสให้ประชาชนใช้ประโยชน์ได้มากขึ้น ทั้งการเพิ่มพื้นที่สีเขียว พื้นที่เปิดโล่ง ทางเดิน การเชื่อมต่อระบบคมนาคม การปรับภูมิทัศน์ริมคลอง รวมถึงพื้นที่เรียนรู้และนันทนาการสำหรับคนทุกวัย
นายอรรถพลระบุว่า พื้นที่ดังกล่าวเป็นหัวใจสำคัญของกรุงรัตนโกสินทร์ มีคุณค่าทั้งด้านประวัติศาสตร์ ศาสนา ศิลปวัฒนธรรม และภูมิทัศน์เมือง การประกวดจึงถือเป็นจุดเริ่มต้นในการรวบรวมองค์ความรู้ ความคิดสร้างสรรค์ และพลังความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อนำไปสู่พื้นที่ต้นแบบที่ผสานมรดกวัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิตประชาชนเข้าด้วยกันอย่างเป็นรูปธรรม ภายใต้แนวทาง “สืบสาน รักษา ต่อยอด”
ด้าน นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร กล่าวว่า การพัฒนาเกาะรัตนโกสินทร์ไม่สามารถมองเฉพาะสิ่งปลูกสร้างหรือความสวยงามของเมืองเท่านั้น แต่ต้อง “เอาคนเป็นตัวตั้ง” ให้ทั้งประชาชนในพื้นที่และผู้มาเยือนได้รับประโยชน์และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
ผู้ว่าฯ กทม. ระบุว่า การพัฒนาต้องเดินพร้อมกันทั้ง “ฮาร์ดแวร์” เช่น ทางเท้า การเดินทาง ความปลอดภัย พื้นที่สีเขียว และระบบคมนาคม กับ “ซอฟต์แวร์” คือการดูแลคนในชุมชน โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางและคนไร้บ้าน ให้สามารถเข้าถึงการฝึกอาชีพ การทำงาน และระบบช่วยเหลือต่าง ๆ ควบคู่กับการสร้างกิจกรรมให้พื้นที่กลับมามีชีวิตและกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน
นอกจากนี้ ยังต้องคำนึงถึงการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า การเพิ่มพื้นที่สีเขียว การใช้พลังงานสะอาด และการออกแบบพื้นที่ให้รองรับคนรุ่นปัจจุบันและอนาคตได้อย่างสมดุล
“การพัฒนาเกาะรัตนโกสินทร์ไม่ใช่แค่การพัฒนาสถานที่ แต่คือการพัฒนาคุณภาพชีวิตของคน โดยให้คนเป็นตัวตั้ง และให้ทุกภาคส่วนร่วมกันออกแบบอนาคตของเมือง” นายชัชชาติกล่าว
สำหรับการประกวดใช้ชื่อแนวคิด “สวนสาธารณประโยชน์แห่งอนาคต เกาะรัตนโกสินทร์” ภายใต้ธีม RE RATTANAKOSIN – “เชื่อมเมือง เชื่อมธรรมชาติ เชื่อมเรื่องราว” เปิดรับนิสิต นักศึกษา บุคคลทั่วไป นิติบุคคล และหน่วยงาน ส่งผลงานได้ทั้งแบบบุคคลหรือทีม โดยผู้สมัคร 1 คน หรือ 1 ทีม ส่งได้ไม่เกิน 2 ผลงาน
กำหนดสมัครเพื่อเข้ารับฟังคำชี้แจงระหว่างวันที่ 15-30 ก.ย. 2569 ก่อนรับฟังแนวทางการออกแบบและหลักเกณฑ์การให้คะแนนในวันที่ 1 ต.ค. 2569 ส่วนการสมัครและส่งผลงานผ่านระบบออนไลน์ เปิดตั้งแต่วันที่ 1-30 ต.ค. 2569 และคาดว่าจะพิจารณาตัดสินผลงานภายในเดือน พ.ย. 2569
ผู้สนใจสามารถติดตามรายละเอียดและช่องทางสมัครผ่าน Facebook “สายน้ำเดียวกัน” และ “We Love PTT” โดยผลงานที่ได้รับการคัดเลือกจะได้รับเงินรางวัล โล่รางวัล และใบประกาศเกียรติคุณ พร้อมนำผลงานไปจัดแสดง ณ พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ ป้อมมหากาฬ
