เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน 2569 นายอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ ปลัดกระทรวงมหาดไทย เปิดเผยว่า กระทรวงมหาดไทยได้รับการประสานจากฝ่ายเลขานุการคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ กระทรวงสาธารณสุข ให้เตรียมความพร้อมด้านการเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสอีโบลา (Ebola Virus Disease : EVD) หลังองค์การอนามัยโลก (WHO) รายงานการระบาดในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก และสาธารณรัฐยูกันดา พร้อมประกาศยกระดับสถานการณ์เป็นภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขระหว่างประเทศ (PHEIC)
ปลัดกระทรวงมหาดไทย ระบุว่า การระบาดครั้งนี้เป็นเชื้อไวรัสอีโบลาสายพันธุ์บันดิบูเกียว (Bundibugyo Virus) ซึ่งเป็นโรคไข้เลือดออกรุนแรงที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง จึงได้สั่งการด่วนไปยังผู้ว่าราชการจังหวัดทั้ง 76 จังหวัด ในฐานะประธานคณะกรรมการโรคติดต่อจังหวัด ให้ใช้กลไกของคณะกรรมการโรคติดต่อจังหวัดยกระดับมาตรการเฝ้าระวังอย่างเข้มงวด
มาตรการสำคัญประกอบด้วย การคัดกรอง ติดตาม และเฝ้าระวังผู้ที่เดินทางมาจาก หรือผ่านประเทศที่ถูกประกาศเป็นเขตโรคติดต่ออันตราย รวมถึงประเทศที่มีรายงานการระบาด หากพบผู้ป่วยหรือบุคคลที่มีเหตุอันควรสงสัยว่าอาจติดเชื้อ เจ้าพนักงานควบคุมโรคติดต่อจะต้องดำเนินการแยกกัก กักกัน หรือควบคุมไว้สังเกตอาการเป็นเวลาอย่างน้อย 21 วัน เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของโรค
นอกจากนี้ ยังได้กำชับให้ทุกจังหวัดบูรณาการการทำงานร่วมกับด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศ สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง หน่วยงานท่าอากาศยาน ฝ่ายปกครอง และหน่วยงานความมั่นคง ในการติดตามตรวจสอบถิ่นที่อยู่และเส้นทางการเดินทางของผู้ที่เดินทางมาจากพื้นที่เสี่ยง เพื่อให้การเฝ้าระวังและควบคุมโรคดำเนินไปอย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพสูงสุด
ขณะเดียวกัน ได้เร่งประชาสัมพันธ์และสื่อสารความเสี่ยงไปยังประชาชน รวมถึงบุคลากรทางการแพทย์ทั่วประเทศ ให้เฝ้าสังเกตอาการหลังเดินทางกลับจากประเทศเสี่ยง และหลีกเลี่ยงการเดินทางไปยังพื้นที่ที่มีการระบาด
สำหรับอาการสำคัญที่เข้าข่ายต้องเฝ้าระวัง ได้แก่ มีไข้สูง อ่อนเพลีย ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ เจ็บคอ อาเจียน ท้องเสีย หรือมีอาการเลือดออกผิดปกติ หากพบบุคคลที่มีอาการดังกล่าว ต้องแจ้งเจ้าพนักงานควบคุมโรคติดต่อภายใน 3 ชั่วโมงนับจากเวลาที่พบ เพื่อเข้าสู่กระบวนการควบคุมโรคตามมาตรฐานของกรมควบคุมโรคอย่างเร่งด่วน
ทั้งนี้ โรคติดเชื้อไวรัสอีโบลาถูกกำหนดให้เป็นโรคติดต่ออันตรายลำดับที่ 9 ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ.2559 เนื่องจากเป็นโรคร้ายแรงที่แพร่กระจายได้รวดเร็วและมีอัตราการเสียชีวิตสูง โดยล่าสุดกระทรวงสาธารณสุขได้ออกประกาศกำหนดให้สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก และสาธารณรัฐยูกันดา เป็นเขตโรคติดต่ออันตรายตามพระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ.2558 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 21 พฤษภาคม 2569 เป็นต้นมา เพื่อยกระดับมาตรการป้องกันและเฝ้าระวังโรคอย่างเข้มข้นในทุกมิติ