“ทนายตั้ม” แต่งลุค “ตั้ม บ้าพลัง” ยื่นมหาดไทยสอบ 11 มูลนิธิ–1 สมาคม ปมเรี่ยไรช่วยน้ำท่วม–ชายแดน จี้ตรวจใบอนุญาตและการใช้เงิน ด้านกรมการปกครองรับเร่งสอบตามพื้นที่จดทะเบียน
เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ที่กระทรวงมหาดไทย นายษิทรา เบี้ยบังเกิด หรือทนายตั้ม เดินทางเข้ายื่นหนังสือถึงนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ขอให้ตรวจสอบการดำเนินงานของมูลนิธิ 11 แห่ง และสมาคม 1 แห่ง รวม 12 องค์กร ว่าการเปิดรับบริจาคและการนำเงินไปใช้เป็นไปตามกฎหมายและวัตถุประสงค์ที่แจ้งต่อประชาชนหรือไม่ โดยมีนายวิรุฬห์ สิทธิวงศ์ รองอธิบดีกรมการปกครอง เป็นผู้รับหนังสือ ซึ่งการเดินทางมาครั้งนี้ นายษิทราติดหนวด สวมแว่นดำและเสื้อแจ็กเก็ตสีขาว สกรีนข้อความบริเวณหน้าอกว่า “ตั้ม บ้าพลัง” พร้อมคาดผ้าขาวม้าที่เอว ก่อนให้สัมภาษณ์ถึงประเด็นที่ต้องการให้หน่วยงานรัฐตรวจสอบ
นายษิทรากล่าวว่า เอกสารที่นำมายื่นประกอบด้วยรายชื่อองค์กร ข้อมูลการประกาศเปิดรับบริจาค และบัญชีที่ใช้รับเงิน เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบว่ามีการขออนุญาตตามพระราชบัญญัติควบคุมการเรี่ยไร พุทธศักราช 2487 หรือไม่ โดยเฉพาะการระดมเงินในช่วงที่ประเทศเผชิญวิกฤต ทั้งอุทกภัยและสถานการณ์ชายแดน
หากตรวจสอบพบการฝ่าฝืน นายษิทราต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามกฎหมาย และหากพบพฤติการณ์กระทำผิดซ้ำ ก็ขอให้พิจารณาว่ามีเหตุเพียงพอที่จะดำเนินการถึงขั้นขอให้ศาลสั่งเลิกมูลนิธิหรือไม่
นายษิทรายืนยันว่า การร้องเรียนครั้งนี้ไม่ได้มุ่งตรวจสอบเฉพาะมูลนิธิที่ตนมีอคติหรือมีข้อขัดแย้ง แต่รวบรวมข้อมูลเท่าที่สามารถหาได้ โดยมีทั้งองค์กรขนาดใหญ่และองค์กรที่เคยตั้งคำถามต่อสาธารณะ อาทิ มูลนิธิกันจอมพลัง ช่วยสู้ มูลนิธิยามเฝ้าแผ่นดิน และมูลนิธิคนตื่นธรรม
อย่างไรก็ตาม นายษิทราระบุว่า ไม่ขอเปิดเผยรายชื่อทั้งหมดด้วยตนเอง เพราะไม่ต้องการให้เกิดความเสียหายก่อนการตรวจสอบ และต้องการให้กระทรวงมหาดไทยเป็นผู้ตรวจสอบข้อเท็จจริง หากพบข้อมูลขององค์กรอื่นเพิ่มเติม ก็จะนำมายื่นต่อไป
สำหรับมูลนิธิยามเฝ้าแผ่นดิน นายษิทรากล่าวว่า เคยตั้งคำถามผ่านเพจหลายครั้ง แต่ยังไม่ได้รับคำชี้แจงตรงประเด็น โดยอ้างว่ากลับได้รับคำตอบในลักษณะให้ตนไปดื่มปัสสาวะ
นายษิทรายังอ้างว่า มูลนิธิดังกล่าวได้รับเงินบริจาคกว่า 200 ล้านบาท และมีการนำเงินไปจัดซื้อโดรนที่ระบุว่าผลิตโดยคนไทย จึงต้องการให้เปิดเผยต้นทุนการผลิตและราคาจัดซื้อต่อลำ โดยเฉพาะโดรนที่มีส่วนประกอบเป็นท่อพีวีซี ซึ่งตนอ้างว่ามีภาพถูกส่งไปยังกัมพูชาและถูกจับได้
นายษิทราตั้งคำถามว่า โดรนดังกล่าวมีต้นทุนประมาณลำละ 3,000 บาทจริงหรือไม่ และราคาที่จัดซื้อแตกต่างจากต้นทุนมากน้อยเพียงใด พร้อมระบุว่าจะนำข้อมูลส่วนนี้ไปตรวจสอบเพิ่มเติม ทั้งนี้ ตัวเลขและข้อสังเกตดังกล่าวเป็นข้อมูลที่นายษิทราหยิบยกขึ้นตั้งคำถาม ยังไม่ใช่ผลการตรวจสอบของหน่วยงานรัฐ
นายษิทรากล่าวต่อว่า ต้องแยกการตรวจสอบออกเป็นสองส่วน ได้แก่ การเรี่ยไรว่าได้รับอนุญาตและปฏิบัติตามกฎหมายหรือไม่ ซึ่งอยู่ในขอบเขตหน้าที่ของฝ่ายปกครอง และการตรวจสอบข้อสงสัยเกี่ยวกับการใช้เงินหรือการทุจริต ซึ่งต้องลงลึกถึงธุรกรรมการจัดซื้อ กิจการหรือบริษัทที่เกี่ยวข้อง ราคาซื้อขาย และส่วนต่างราคา โดยเห็นว่าตำรวจหรือกรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) ควรเข้ามาตรวจสอบในส่วนหลัง
ส่วนมูลนิธิองค์กรทำดีของนางสาวปนัดดา วงศ์ผู้ดี หรือบุ๋ม ปนัดดา นายษิทราระบุว่า ไม่ได้รวมอยู่ในรายชื่อที่ยื่นครั้งนี้ เนื่องจากมีหน่วยงานตรวจสอบอยู่แล้ว โดยอ้างถึงข้อมูลจากรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยว่า พบประเด็นการไม่ได้ขออนุญาตเรี่ยไร จึงเลือกยื่นตรวจสอบองค์กรที่ตนเห็นว่ายังไม่ได้รับการตรวจสอบ
นายษิทรายังกล่าวขอบคุณนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรี และอธิบดีกรมการปกครองที่ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ พร้อมแสดงความกังวลว่า อาจมีการนำสถานะมูลนิธิหรือสมาคมมาอาศัยความสงสารและความตั้งใจช่วยเหลือของประชาชน โดยเฉพาะช่วงเกิดวิกฤตที่คนไทยพร้อมโอนเงินบริจาคอย่างรวดเร็ว พร้อมยกตัวอย่างกรณีมูลนิธิองค์กรทำดี ซึ่งตนอ้างว่ามีผู้โอนเงินบริจาคให้เกือบ 1,000 ล้านบาท
สำหรับเรื่องที่เคยร้องเรียนเกี่ยวกับมูลนิธิกันจอมพลัง ช่วยสู้ นายษิทรากล่าวว่า ยังต้องติดตามความคืบหน้าต่อไป แม้ทราบว่าดีเอสไอดำเนินการไปพอสมควรแล้ว และอ้างว่าอยู่ระหว่างเตรียมเรียกอดีตคนรักของกัน จอมพลัง มาให้ข้อมูล
เมื่อถูกตั้งคำถามถึงข้อวิจารณ์ว่าไม่มีหลักฐาน นายษิทรายืนยันว่า มีข้อมูลจำนวนมาก ทั้งการเดินทางไปติดตามบุคคลที่ตนระบุว่าเป็นเจ้าของอาคารในประเทศกัมพูชาด้วยตนเอง คลิปเสียง ข้อมูลจากพนักงานรักษาความปลอดภัยที่ไปให้การแล้ว และหลักฐานการโอนเงินให้พนักงานรักษาความปลอดภัย
นายษิทรามองว่า คดีลักษณะนี้ต้องใช้เวลาไล่ตรวจเส้นทางการเงิน แตกต่างจากคดีที่มีข้อมูลพร้อมให้เจ้าหน้าที่ดำเนินการ โดยยกกรณีของนายอัจฉริยะ เรืองรัตนพงศ์ ซึ่งตนระบุว่าตำรวจใช้เวลาตรวจสอบเส้นทางการเงินถึง 5 เดือน มาเปรียบเทียบ
นอกจากนี้ นายษิทรายังเรียกร้องให้ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติประสานงานกับดีเอสไอ และขอให้นายกรัฐมนตรีสั่งบูรณาการหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) และกองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง เพื่อเร่งตรวจสอบให้ข้อเท็จจริงปรากฏโดยเร็ว เนื่องจากดีเอสไอมีภารกิจจำนวนมาก พร้อมอ้างว่าขณะนี้พบเส้นทางการเงินที่ต้องตรวจสอบหลายรายการแล้ว
ส่วนกรณีออยศรี ผองเผือก เตรียมยื่นให้ตรวจสอบมูลนิธิของตน นายษิทรากล่าวว่า ยินดีให้ตรวจสอบ โดยยืนยันว่าที่ผ่านมาไม่เคยเปิดรับบริจาคและไม่ได้กระทำผิด
ด้านนายวิรุฬห์ สิทธิวงศ์ รองอธิบดีกรมการปกครอง กล่าวถึงหลักเกณฑ์การจัดตั้งมูลนิธิและสมาคมว่า ในพื้นที่กรุงเทพมหานครเป็นกระบวนการของกรมการปกครอง ส่วนต่างจังหวัดดำเนินการผ่านจังหวัด โดยเจ้าหน้าที่จะพิจารณาคุณสมบัติ วัตถุประสงค์ และเอกสารที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการจัดทำบัญชีตามหลักเกณฑ์
สำหรับการระดมเงินจากประชาชนทั่วไป นายวิรุฬห์อธิบายว่า ต้องพิจารณาว่าเข้าลักษณะการเรี่ยไรที่ต้องขออนุญาตตามกฎหมายหรือไม่ โดยแยกจากการให้เงินช่วยเหลือกันระหว่างบุคคลที่รู้จักกัน ซึ่งไม่ได้มีลักษณะเปิดระดมเงินจากสาธารณชน
เงินที่ได้จากการเรี่ยไรต้องนำไปใช้ตามวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้และจัดทำบัญชีให้ตรวจสอบได้ หากได้รับเงินเกินเป้าหมาย ก็ต้องชี้แจงให้ชัดเจนว่าจะนำเงินส่วนที่เหลือไปดำเนินการอย่างไร
นายวิรุฬห์กล่าวด้วยว่า หากมีการแอบอ้างเป็นมูลนิธิทั้งที่ยังไม่ได้จดทะเบียน และใช้ข้อความหลอกลวงเพื่อให้ประชาชนมอบเงิน อาจเข้าข่ายความผิดฐานฉ้อโกงได้ ส่วนการเรี่ยไรที่ฝ่าฝืนกฎหมายต้องพิจารณาความผิดตามบทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง ซึ่งมีทั้งโทษจำคุกและโทษปรับ ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและฐานความผิด
หากมีการเรี่ยไรหลายครั้งและพบการกระทำผิดในแต่ละครั้ง ก็ต้องพิจารณาแยกตามพฤติการณ์ว่าเป็นความผิดหลายกรรมต่างวาระหรือไม่
สำหรับหนังสือร้องเรียนของนายษิทรา กรมการปกครองจะตรวจสอบก่อนว่าแต่ละองค์กรจดทะเบียนในพื้นที่ใด หากอยู่ในกรุงเทพมหานคร ส่วนกลางจะดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ แต่หากจดทะเบียนในต่างจังหวัด จะประสานผู้ว่าราชการจังหวัดและนายทะเบียนในพื้นที่ให้เร่งตรวจสอบและรายงานผล
นายวิรุฬห์ยอมรับว่า ข้อจำกัดสำคัญคือเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลเส้นทางการเงินได้โดยตรง จึงต้องประสานหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่ร่วมตรวจสอบ พร้อมยืนยันว่าจะเร่งรัดการดำเนินงานและแจ้งความคืบหน้าให้ประชาชนทราบเป็นระยะ
ทั้งนี้ การยื่นหนังสือครั้งนี้เป็นการขอให้ตรวจสอบข้อเท็จจริง ยังไม่ใช่ข้อยุติว่าองค์กรที่ถูกกล่าวถึงกระทำผิด โดยข้อมูลต้นทางที่ใช้เรียบเรียงยังไม่มีคำชี้แจงจากองค์กรเหล่านั้นต่อข้อสงสัยทั้งหมด