รัฐบาลจ่อคุมมลพิษริมแม่น้ำกก 150 กม. เปิดทางชาวบ้านร่วมวางแผนแก้สารปนเปื้อน

ทส.เตรียมเสนอให้พื้นที่ริมแม่น้ำกกฝั่งไทยราว 150 กม. เป็นเขตควบคุมมลพิษ เปิดทางชุมชนร่วมวางแผนแก้สารปนเปื้อน จ่อเข้าบอร์ดสิ่งแวดล้อม 2 ธ.ค.

เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน 2569 นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เตรียมเสนอพื้นที่ริมแม่น้ำกกฝั่งไทย ระยะทางประมาณ 150 กิโลเมตร ให้เป็นเขตควบคุมมลพิษ ตามนโยบายรัฐบาลที่มีนายอนุทิน ชาญวีรกูล เป็นนายกรัฐมนตรี เพื่อยกระดับการจัดการปัญหาสารปนเปื้อนอย่างเป็นระบบ

นางสาวลลิดาระบุว่า นายสุชาติได้มอบหมายให้กรมควบคุมมลพิษเร่งผลักดันมาตรการดังกล่าว โดยหัวใจสำคัญคือเปิดให้ประชาชนในพื้นที่มีส่วนร่วมเสนอปัญหาและความต้องการ เพื่อใช้ประกอบการจัดทำแผนลดและขจัดมลพิษ ขณะเดียวกันหน่วยงานรัฐต้องกำหนดผู้รับผิดชอบ ขั้นตอน และกรอบเวลาการดำเนินงานให้ชัดเจน

การประกาศเขตควบคุมมลพิษจะช่วยประชาชนได้ 5 ด้าน ได้แก่

  1. ร่วมกำหนดแผนแก้ปัญหา ประชาชนสามารถเสนอความต้องการให้หน่วยงานนำไปพิจารณาบรรจุในแผน ไม่ใช่เป็นเพียงผู้รับมาตรการจากส่วนกลาง
  2. ตรวจความปลอดภัยอย่างครอบคลุม ตรวจคุณภาพน้ำ ดิน ปลา และพืชผล เพื่อให้ประชาชนมีข้อมูลประกอบการใช้น้ำ บริโภค และประกอบอาชีพ
  3. เร่งฟื้นฟูพื้นที่ปนเปื้อน วางมาตรการจัดการน้ำและตะกอนที่พบสารปนเปื้อน รวมถึงพิจารณาขุดลอกหรือกำจัดตะกอนตามหลักวิชาการ
  4. คุ้มครองเกษตรกรและรายได้ชุมชน ตรวจรับรองความปลอดภัยของผลผลิตเพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้บริโภค ป้องกันการกดราคารับซื้อ และพิจารณาช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ
  5. กำหนดความรับผิดชอบภาครัฐให้ตรวจสอบได้ จัดทำแผนระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว พร้อมเป้าหมายและตัวชี้วัดติดตามความคืบหน้า

สำหรับ ขั้นตอนต่อไป คณะกรรมการควบคุมมลพิษมีกำหนดประชุมวันที่ 27 พฤศจิกายน ก่อนเสนอคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติพิจารณาในวันที่ 2 ธันวาคม 2569 หากได้รับความเห็นชอบจึงจะประกาศในราชกิจจานุเบกษา และจัดทำแผนปฏิบัติการร่วมกับจังหวัดและประชาชนในพื้นที่ ดังนั้น ขณะนี้ยังเป็นข้อเสนอที่อยู่ระหว่างกระบวนการพิจารณา

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลยังเตรียมดำเนินมาตรการควบคู่ ทั้งเพิ่มจุดตรวจวัดคุณภาพน้ำแบบเรียลไทม์ พัฒนาห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์ในจังหวัดเชียงรายและเชียงใหม่ และจัดหาแหล่งน้ำสะอาดทดแทน นอกจากนี้ เตรียมประชุมคณะทำงานร่วมไทย–เมียนมา ระหว่างวันที่ 25–26 พฤศจิกายน เพื่อผลักดันการแก้ปัญหามลพิษตั้งแต่ต้นทาง

นางสาวลลิดากล่าวว่า การกำหนดเขตควบคุมมลพิษไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการขีดเส้นพื้นที่ แต่เป็นกลไกให้ประชาชนร่วมเสนอแนวทางแก้ปัญหาที่กระทบต่อชีวิต ทั้งเรื่องน้ำสะอาด อาหารปลอดภัย สุขภาพ และรายได้จากการเกษตร โดยรัฐบาลต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำงานร่วมกันอย่างมีเป้าหมายและแสดงผลการดำเนินงานที่ประชาชนตรวจสอบได้