“ปลาสลิดบ้านแพ้ว” กำลังกลายเป็นมากกว่าปลาท้องถิ่น เมื่อการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) จุดประกายให้สินค้าชุมชนก้าวสู่เวทีเศรษฐกิจมูลค่าสูง สะท้อนพลังของภูมิปัญญาไทยที่สั่งสมจากรุ่นสู่รุ่น
นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า จุดแข็งของปลาสลิดจากพื้นที่อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่เป็นผลลัพธ์จาก “ภูมิประเทศและภูมิปัญญา” ที่ผสานกันอย่างลงตัว พื้นที่ราบลุ่มชายฝั่งทะเลที่มีน้ำกร่อยอุดมด้วยสารอาหาร ประกอบกับระบบชลประทานครอบคลุมทั้งปี ทำให้ปลามีคุณภาพเหนือแหล่งอื่นอย่างชัดเจน
ขณะเดียวกัน เทคนิคการเลี้ยงแบบดั้งเดิม เช่น การขุดบ่อให้ลึกจนแสงแดดส่องไม่ถึงพื้นบ่อ ช่วยควบคุมอุณหภูมิน้ำ ส่งผลให้เนื้อปลามีสีเทาอ่อน เนื้อแน่น นุ่ม ไม่มีกลิ่นโคลน และมีรสหวานตามธรรมชาติ ซึ่งกลายเป็นเอกลักษณ์ที่ยากจะเลียนแบบ
ไม่เพียงเท่านั้น กระบวนการแปรรูปยังคงยึดหลักความพิถีพิถัน ตั้งแต่การคัดขนาดปลา การหมักเกลือ ไปจนถึงการตากแดดแบบดั้งเดิม จนได้ “ปลาสลิดแดดเดียว” และ “ปลาสลิดหอม” ที่มีเนื้อแน่น แห้งกำลังดี และมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว เมื่อทอดแล้วให้รสเค็มกลมกล่อม ถูกปากผู้บริโภค
ปัจจุบัน “ปลาสลิดบ้านแพ้ว” มีปริมาณการผลิตสูงถึง 8 ล้านกิโลกรัมต่อปี สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้จังหวัดสมุทรสาครกว่า 740 ล้านบาทต่อปี ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนศักยภาพของสินค้าเกษตรท้องถิ่นที่สามารถยกระดับสู่ตลาดพรีเมียมได้อย่างแท้จริง
การขึ้นทะเบียน GI ครั้งนี้ ยังสอดรับกับนโยบายของกระทรวงพาณิชย์ในการเพิ่มมูลค่าสินค้าอัตลักษณ์ชุมชน โดยเน้นการพัฒนาแบบครบวงจร ตั้งแต่การควบคุมมาตรฐานสินค้า การเสริมความรู้ด้านการตลาด การออกแบบบรรจุภัณฑ์ ไปจนถึงการขยายช่องทางจำหน่ายทั้งในประเทศและต่างประเทศ
นอกจากนี้ ยังมีการผลักดันให้แหล่งผลิตกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงชุมชน เชื่อมโยงสินค้า GI เข้ากับประสบการณ์ท่องเที่ยว สร้างรายได้หมุนเวียนตลอดทั้งปี ตามแนวทาง “365 วัน มหัศจรรย์เมืองไทยเที่ยวได้ทุกวัน” ที่มุ่งยกระดับเศรษฐกิจฐานราก
ปัจจุบัน ประเทศไทยมีสินค้า GI ที่ขึ้นทะเบียนแล้ว 256 รายการ สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจรวมกว่า 115,979 ล้านบาท และ “ปลาสลิดบ้านแพ้ว” กำลังถูกจับตาในฐานะดาวรุ่งดวงใหม่ ที่พร้อมต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์แปรรูป อาหารพร้อมรับประทาน และของฝากระดับพรีเมียม
ในวันที่การแข่งขันทางเศรษฐกิจรุนแรงขึ้น “ปลาสลิดบ้านแพ้ว” จึงไม่ใช่แค่สินค้าเกษตร แต่คือภาพสะท้อนของโอกาสโอกาสที่ชุมชนจะลุกขึ้นยืนด้วยรากเหง้าของตนเอง และก้าวไปสู่ตลาดโลกอย่างสง่างาม
