เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 คณะอนุกรรมาธิการพาณิชย์และเศรษฐกิจดิจิทัล ในคณะกรรมาธิการการพาณิชย์และการอุตสาหกรรม วุฒิสภา นำโดย นายเอกชัย เรืองรัตน์ ประธานคณะอนุกรรมาธิการฯ พร้อมคณะที่ปรึกษา เข้าหารือร่วมกับสภาผู้บริโภค นำโดย นางสาวสารี อ๋องสมหวัง เลขาธิการสำนักงานสภาผู้บริโภค เพื่อกำหนดแนวทางจัดเวทีเสวนาสาธารณะในประเด็น “การคุ้มครองผู้บริโภคจากการถูกโกงบนแพลตฟอร์มออนไลน์”
นายเอกชัย เปิดเผยภายหลังการประชุมว่า ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ยุค “E-Society” อย่างเต็มรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการซื้อขายสินค้า การลงทุน หรือการใช้บริการต่าง ๆ ที่ย้ายเข้าสู่โลกออนไลน์ แต่ขณะเดียวกัน “ภัยไซเบอร์” ก็พัฒนาอย่างรวดเร็วและซับซ้อนขึ้นเช่นกัน ส่งผลให้ประชาชนจำนวนมากตกเป็นเหยื่อโดยไม่รู้ตัว
ทั้งการหลอกโอนเงิน การสร้างบัญชีปลอม การดูดเงินจากบัญชี ไปจนถึงการแอบอ้างตัวตน ล้วนสร้างความเสียหายเป็นวงกว้าง และที่น่ากังวลคือ กลุ่มมิจฉาชีพยังใช้ “แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย” เป็นช่องทางหลักในการเข้าถึงเหยื่อ
ข้อมูลจากศูนย์ต่อต้านการฉ้อโกงออนไลน์ (ACSC) ระบุว่า เพียง 4 เดือนแรกของปี 2569 ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม – 30 เมษายน มีประชาชนแจ้งความคดีออนไลน์แล้วกว่า 121,921 คดี มูลค่าความเสียหายรวมสูงถึง 7,480 ล้านบาท โดยคดีซื้อขายสินค้าและบริการออนไลน์ยังครองสัดส่วนสูงสุด ขณะที่คดีหลอกลงทุนยังเป็นประเภทที่สร้างความเสียหายทางการเงินรุนแรงที่สุด และพบว่า “เฟซบุ๊ก” เป็นแพลตฟอร์มที่ประชาชนถูกหลอกมากที่สุด
ขณะที่สภาผู้บริโภคเอง ก็ได้รับเรื่องร้องเรียนจากผู้เสียหายจำนวนมาก โดยเฉพาะกรณีถูกหลอกผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ คิดเป็นมูลค่าความเสียหายสะสมกว่า 165 ล้านบาท สะท้อนให้เห็นว่าประชาชนจำนวนไม่น้อยยังไม่สามารถเข้าถึงกระบวนการเยียวยาได้อย่างแท้จริง
นายเอกชัย ระบุเพิ่มเติมว่า แม้รัฐบาลจะประกาศใช้กฎหมายด้านการป้องกันอาชญากรรมทางเทคโนโลยี ฉบับที่ 2 มาแล้วกว่า 1 ปี เพื่อยกระดับความรับผิดชอบร่วมของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง แต่ในทางปฏิบัติ กลไกช่วยเหลือผู้เสียหายยังไม่เห็นผลอย่างเป็นรูปธรรม ขณะที่แพลตฟอร์มออนไลน์ ซึ่งเป็นช่องทางสำคัญที่มิจฉาชีพใช้ก่อเหตุ ก็ยังไม่มีภาระรับผิดชอบชัดเจนมากพอในการปกป้องผู้บริโภค
“นี่คือโจทย์สำคัญที่สังคมไทยต้องร่วมกันหาคำตอบ ว่าแพลตฟอร์มออนไลน์ควรมีบทบาทและความรับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นมากน้อยเพียงใด” นายเอกชัย กล่าว
ทั้งนี้ ที่ประชุมมีข้อสรุปร่วมกันว่าจะจัดเวทีเสวนาสาธารณะ เพื่อเปิดพื้นที่ให้ผู้เสียหายสะท้อนปัญหา แลกเปลี่ยนข้อเสนอเชิงนโยบาย และร่วมกันหาแนวทางยกระดับมาตรการคุ้มครองผู้บริโภคให้สอดรับกับบริบทเศรษฐกิจดิจิทัล รวมถึงศึกษาความเป็นไปได้ของการออกกฎหมายใหม่ เพื่อสร้างกลไกความรับผิดชอบที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นต่อแพลตฟอร์มออนไลน์
สำหรับเวทีเสวนาดังกล่าว มีกำหนดจัดขึ้นในวันที่ 19 มิถุนายน 2569 ณ ห้องสัมมนา ชั้น B1 อาคารรัฐสภา และจะมีการแถลงข่าวอย่างเป็นทางการอีกครั้งในวันที่ 4 มิถุนายน 2569 เพื่อผลักดันให้ปัญหาภัยออนไลน์กลายเป็น “วาระสาธารณะ” ที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมกันแก้ไขอย่างจริงจัง ทั้งภาครัฐ แพลตฟอร์มดิจิทัล และภาคประชาชน