เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2569 ที่กระทรวงพาณิชย์ นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ หารือร่วมกับนายดาร์คีย์ อีเฟรอิม เอกอัครราชทูตสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ประจำประเทศไทย ท่ามกลางโจทย์ใหญ่ของเศรษฐกิจโลกที่ผันผวน โดยทั้งสองฝ่ายเร่งเครื่องหาทาง “ปลดล็อก” อุปสรรคการค้า และยกระดับความร่วมมือทางเศรษฐกิจให้ลึกและแน่นแฟ้นยิ่งขึ้น
สาระสำคัญของการหารือครั้งนี้ อยู่ที่การผลักดันให้การประชุมคณะกรรมการร่วมทางการค้า (JTC) ไทย–แอฟริกาใต้ เกิดขึ้นภายในปีนี้ “เร็วกว่าเดิม” และยกระดับขึ้นสู่ระดับรัฐมนตรี สะท้อนสัญญาณเชิงรุกของทั้งสองประเทศที่ต้องการเร่งสร้างแต้มต่อทางเศรษฐกิจในเวทีโลก
นางศุภจี เปิดเผยว่า ไทยและแอฟริกาใต้มีความสัมพันธ์ยาวนานต่อเนื่อง และในปีนี้ถือเป็นวาระครบรอบ 34 ปีของความสัมพันธ์ทางการทูต ซึ่งเป็นจังหวะสำคัญในการ “รีเซ็ต” และยกระดับความร่วมมือสู่การเป็นหุ้นส่วนเชิงยุทธศาสตร์ เพื่อเพิ่มมูลค่าให้ห่วงโซ่อุปทาน และดึงศักยภาพของทั้งสองประเทศมาเกื้อหนุนกันอย่างเป็นรูปธรรม
อย่างไรก็ตาม “ระยะทาง” และ “ข้อจำกัดด้านโลจิสติกส์-การเงิน” ยังคงเป็นกำแพงสำคัญที่ฉุดรั้งการค้าไทย–แอฟริกาใต้ การผลักดันสู่หุ้นส่วนเชิงยุทธศาสตร์จึงถูกมองว่าเป็นกุญแจสำคัญในการลดต้นทุน ลดความซับซ้อน และเปิดทางให้การค้าเดินหน้าได้เร็วขึ้น
ในเชิงสินค้า ทั้งสองประเทศตั้งเป้าขยายการค้าระหว่างกันอย่างจริงจัง โดยไทยพร้อมผลักดันสินค้าศักยภาพ ไม่ว่าจะเป็น “ข้าว” ซึ่งมีความหลากหลายกว่า 5,000 ชนิด อาหารและเกษตรแปรรูป รวมถึงอุตสาหกรรมยานยนต์ ขณะที่แอฟริกาใต้ต้องการขยายการส่งออกสินค้าเกษตรและเครื่องดื่ม เช่น แอปเปิล แพร์ และไวน์ เข้าสู่ตลาดไทยและอาเซียน
จุดยุทธศาสตร์ที่ทั้งสองฝ่ายเห็นตรงกัน คือการใช้ “ทำเลที่ตั้ง” เป็นแต้มต่อ แอฟริกาใต้สามารถเป็นประตูสู่ตลาดทวีปแอฟริกา ขณะที่ไทยมีศักยภาพเป็นศูนย์กลางกระจายสินค้าเข้าสู่ภูมิภาคอาเซียน ซึ่งจะช่วยยกระดับการค้าแบบ “สองทาง” ให้เติบโตอย่างสมดุลมากขึ้น
นอกจากนี้ กระทรวงพาณิชย์ยังเตรียมเดินเกมเชิงรุก ผ่านการเชิญชวนผู้ประกอบการแอฟริกาใต้เข้าร่วมงานแสดงสินค้าระดับนานาชาติในไทย อาทิ Bangkok Gems & Jewelry, THAIFEX–Anuga Asia และ TILOG–LogistiX 2026 เพื่อสร้างเครือข่ายธุรกิจและต่อยอดโอกาสทางการค้า พร้อมทั้งมีแผนส่งคณะผู้แทนไทยไปเจรจาการค้าในแอฟริกาใต้ช่วงปลายปีนี้
อีกหนึ่งแรงขับสำคัญ คือการใช้กลไกความร่วมมือด้านการลงทุนระหว่างสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ของไทย กับหน่วยงาน Invest SA ของแอฟริกาใต้ เพื่อเร่งให้เกิดการลงทุนใหม่ ๆ และขยายฐานเศรษฐกิจร่วมกัน
สำหรับภาพรวมการค้าในปี 2568 แอฟริกาใต้ถือเป็นคู่ค้าอันดับที่ 28 ของไทยในตลาดโลก และเป็นอันดับ 1 ในภูมิภาคแอฟริกา โดยมีมูลค่าการค้ารวม 4,010.17 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ไทยส่งออก 3,227.57 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และนำเข้า 782.59 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
ท่ามกลางการแข่งขันทางเศรษฐกิจที่รุนแรงขึ้น การขยับตัวครั้งนี้ของไทยและแอฟริกาใต้ จึงไม่ใช่เพียงการ “กระชับสัมพันธ์” แต่คือการวางหมากระยะยาว เพื่อยกระดับศักยภาพทางการค้า และสร้างโอกาสใหม่ในตลาดโลกที่กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว.
