คลังเปิด e-GP Open Data ส่องโครงการ–คู่ค้ารัฐ ยกระดับความโปร่งใส

คลังผลักดันข้อมูลจัดซื้อจัดจ้างมาตรฐานสากล ย้ำต้องค้นหาได้ ใช้งานได้ ตรวจสอบได้จริง หนุนธรรมาภิบาลและเตรียมความพร้อมตามเป้าหมายเข้า OECD ปี 2571

เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า กระทรวงการคลังเดินหน้ายกระดับความโปร่งใสในการใช้จ่ายเงินภาครัฐ ผ่านโครงการ “เปิดเผยข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐผ่านระบบ e-GP” หรือ e-GP Open Data ของกรมบัญชีกลาง เพื่อให้ประชาชนและทุกภาคส่วนเข้าถึงข้อมูล ค้นหา และนำไปใช้ตรวจสอบได้สะดวกยิ่งขึ้น

ดร.เอกนิติระบุว่า การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐมีมูลค่าประมาณ 1.5 ล้านล้านบาทต่อปี หรือประมาณร้อยละ 7 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ หรือ GDP และเกี่ยวข้องกับเงินภาษีของประชาชนโดยตรง การเปิดเผยข้อมูลจึงเป็นกลไกสำคัญในการเพิ่มความโปร่งใส เปิดโอกาสให้สังคมมีส่วนร่วมตรวจสอบ ลดความเสี่ยงในการใช้จ่าย และสร้างความเชื่อมั่นต่อระบบจัดซื้อจัดจ้างของประเทศ

โครงการดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของแผน “MOF Transformation: ทรานส์ฟอร์มประเทศด้วย STI ทรานส์ฟอร์มคลังให้ DEE เพื่อประชาชน” ซึ่งมุ่งปรับวิธีทำงานของหน่วยงานในสังกัดกระทรวงการคลังตามแนวทาง DEE ประกอบด้วย D — Disclosure & Transparency เปิดเผย โปร่งใส ตรวจสอบได้, E — Easy ทำให้บริการภาครัฐสะดวกขึ้น และ E — Efficiency & Effectiveness ใช้เงินคุ้มค่าและช่วยเหลือตรงจุด

การเปิดข้อมูลครั้งนี้มุ่งให้ประชาชน ผู้ประกอบการ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และหน่วยงานต่าง ๆ สามารถเข้าถึงข้อมูลได้รวดเร็ว พร้อมนำไปวิเคราะห์และใช้ประโยชน์ต่อได้จริง ทั้งการติดตามโครงการ การศึกษาวิจัย และการพัฒนาบริการใหม่

นางแพตริเซีย มงคลวนิช อธิบดีกรมบัญชีกลาง กล่าวว่า กรมบัญชีกลางได้พัฒนาระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ หรือ e-GP ให้เป็นศูนย์กลางข้อมูลด้านการจัดซื้อจัดจ้าง พร้อมยกระดับการเปิดเผยข้อมูลให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล Open Contracting Data Standard หรือ OCDS

สำหรับ e-GP Open Data ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลผ่านเว็บไซต์ www.gprocurement.go.th โดยมีบริการสำคัญ 4 ด้าน ได้แก่

  1. ค้นหาโครงการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ เพื่อเข้าถึงข้อมูลโครงการของหน่วยงานภาครัฐได้สะดวก
  2. ค้นหาข้อมูลผู้ประกอบการ เพื่อตรวจสอบข้อมูลผู้ประกอบการที่เข้าร่วมงานกับภาครัฐ
  3. ดูสถิติและภาพรวมการจัดซื้อจัดจ้าง ผ่านแดชบอร์ดแสดงข้อมูลในรูปแบบที่เข้าใจง่าย ช่วยให้เห็นภาพรวมและแนวโน้ม
  4. ดาวน์โหลดข้อมูลไปใช้ต่อ ในรูปแบบที่คอมพิวเตอร์อ่านและประมวลผลได้ หรือ Machine Readable เพื่อนำไปวิเคราะห์ วิจัย ติดตามตรวจสอบ ตลอดจนพัฒนานวัตกรรมและบริการใหม่ ๆ

ดร.เอกนิติย้ำว่า การเปิดเผยข้อมูลต้องทำให้ประชาชนค้นหา ใช้งาน และตรวจสอบได้จริง โดย e-GP Open Data จะช่วยให้ทุกภาคส่วนสามารถนำข้อมูลไปวิเคราะห์และติดตามการดำเนินงานของรัฐได้อย่างเป็นรูปธรรม

กระทรวงการคลังคาดหวังให้โครงการนี้ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการ ลดความซ้ำซ้อนในการทำงาน และสร้างความเชื่อมั่นแก่ประชาชนและภาคธุรกิจ ควบคู่กับการยกระดับมาตรฐานการจัดซื้อจัดจ้างของไทยให้สอดคล้องกับแนวปฏิบัติสากล

นอกจากนี้ รัฐบาลยังตั้งเป้าหมายเข้าเป็นสมาชิกองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา หรือ OECD ภายในปี 2571 โดยการเปิดเผยข้อมูลจัดซื้อจัดจ้างอย่างเป็นระบบถือเป็นส่วนหนึ่งของการยกระดับธรรมาภิบาลและเตรียมความพร้อมของประเทศไทยสู่กระบวนการดังกล่าว