สถานการณ์คุณภาพน้ำในแม่น้ำสาละวินยังคงส่งสัญญาณน่าห่วง หลังผลการตรวจติดตามล่าสุดของกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) พบค่าสารหนูในแม่น้ำสาละวินตลอดแนวพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอนยังคงเกินมาตรฐานทุกจุดตรวจวัด ขณะที่บางจุดในแม่น้ำยวมยังตรวจพบโลหะหนักหลายชนิดเกินเกณฑ์มาตรฐาน สร้างความกังวลต่อผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ลุ่มน้ำสำคัญแห่งนี้
เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2569 นายพงษ์พิพัฒน์ มีเบญจมาศ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลแม่สามแลบ อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เปิดเผยผลรายงานการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำในแม่น้ำสาละวินและลำน้ำสาขา ครั้งที่ 4 ของกรมควบคุมมลพิษ ซึ่งดำเนินการเก็บตัวอย่างน้ำระหว่างวันที่ 25–29 พฤษภาคม 2569 โดยพบว่าค่าสารหนู (Arsenic : As) ในแม่น้ำสาละวินบริเวณบ้านท่าตาฝั่ง อำเภอแม่สะเรียง ถึงบ้านสบเมย อำเภอสบเมย ยังคงเกินค่ามาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดินทุกจุดตรวจวัด
ทั้งนี้ มาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดินกำหนดให้มีค่าสารหนูไม่เกิน 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร แต่ผลตรวจล่าสุดพบว่าทุกจุดมีค่าเกินมาตรฐานหลายเท่าตัว ประกอบด้วย
- จุดบ้านท่าตาฝั่ง ตำบลแม่ยวม อำเภอแม่สะเรียง (SAL08) พบค่าสารหนู 0.040 มิลลิกรัมต่อลิตร
- จุดรอยต่ออำเภอสบเมย-แม่สะเรียง (SAL09) พบ 0.040 มิลลิกรัมต่อลิตร
- จุดท่าเรือหมู่บ้านแม่สามแลบ อำเภอสบเมย (SAL10) พบ 0.043 มิลลิกรัมต่อลิตร
- จุดหย่อมบ้านปู่ทา หมู่ 6 ตำบลแม่สามแลบ (SAL11) พบ 0.053 มิลลิกรัมต่อลิตร
- จุดหย่อมบ้านพะละอึ หมู่ 4 ตำบลแม่สามแลบ (SAL12) พบ 0.051 มิลลิกรัมต่อลิตร
- จุดบ้านสบเมย หมู่ 4 ตำบลแม่สามแลบ (SAL13) พบ 0.047 มิลลิกรัมต่อลิตร
จากข้อมูลดังกล่าวพบว่า จุดหย่อมบ้านปู่ทา (SAL11) มีค่าสารหนูสูงสุดถึง 0.053 มิลลิกรัมต่อลิตร หรือสูงกว่ามาตรฐานกว่า 5 เท่า สะท้อนให้เห็นว่าสถานการณ์การปนเปื้อนในแม่น้ำสาละวินยังคงต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด
อย่างไรก็ตาม ผลการตรวจวัดโลหะหนักชนิดอื่นในแม่น้ำสาละวิน ได้แก่ แคดเมียม (Cd) ทองแดง (Cu) นิกเกิล (Ni) โครเมียม (Cr) สังกะสี (Zn) ปรอท (Hg) แมงกานีส (Mn) และตะกั่ว (Pb) ยังอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนด
ขณะที่ผลตรวจคุณภาพน้ำในลำน้ำสาขาของแม่น้ำสาละวินส่วนใหญ่ยังอยู่ในเกณฑ์ดี แต่ที่จุดตรวจวัดแม่น้ำยวม (YUA01) ยังคงพบโลหะหนักบางชนิดเกินมาตรฐาน ได้แก่ สารหนู 0.016 มิลลิกรัมต่อลิตร ตะกั่ว 0.069 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งสูงกว่าค่ามาตรฐานที่กำหนดไม่เกิน 0.05 มิลลิกรัมต่อลิตร และแมงกานีส 1.5 มิลลิกรัมต่อลิตร สูงกว่าค่ามาตรฐานที่กำหนดไม่เกิน 1 มิลลิกรัมต่อลิตร
นายพงษ์พิพัฒน์ กล่าวว่า สถานการณ์ดังกล่าวเป็นประเด็นที่ประชาชนในพื้นที่ให้ความสนใจและติดตามอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากแม่น้ำสาละวินถือเป็นแหล่งน้ำสำคัญที่หล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของชุมชนริมฝั่งแม่น้ำ ทั้งด้านการอุปโภคบริโภค การประมง และการเกษตร
ด้านกรมควบคุมมลพิษยืนยันว่าจะดำเนินการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำในแม่น้ำสาละวินและลำน้ำสาขาอย่างต่อเนื่อง เพื่อประเมินแนวโน้มสถานการณ์ เฝ้าระวังผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพประชาชน พร้อมรายงานข้อมูลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและประชาชนได้รับทราบอย่างสม่ำเสมอ
สำหรับประชาชนที่ต้องการติดตามข้อมูลสถานการณ์คุณภาพน้ำเพิ่มเติม สามารถตรวจสอบได้จากเว็บไซต์ของกรมควบคุมมลพิษ
ข่าว/ภาพ : ทศพล บุญพัฒน์ ผู้สื่อข่าวจังหวัดแม่ฮ่องสอน