สสส.จับมือ 76 อบจ.ขับเคลื่อนสุขภาพปฐมภูมิ ใช้ข้อมูลชุมชนแก้ปัจจัยเสี่ยงตรงจุด

สสส.ประกาศจับมือภาคีนโยบายและ อบจ. 76 แห่ง ขับเคลื่อนระบบสุขภาพปฐมภูมิด้วยข้อมูลชุมชนกว่า 1,000 แห่ง ครอบคลุมปัจจัยเสี่ยงตั้งแต่บุหรี่-เหล้า ไปจนถึงสุขภาพจิต

นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวในเวทีประกาศเจตนารมณ์ร่วมขับเคลื่อนระบบสุขภาพปฐมภูมิโดยท้องถิ่น ซึ่งมีหน่วยงานภาคีนโยบายด้านสุขภาพ 11 แห่ง สมาคมองค์การบริหารส่วนจังหวัดแห่งประเทศไทย และองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) 76 แห่ง เข้าร่วมว่า สสส.มุ่งลดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพของคนไทย โดยใช้นโยบายขับเคลื่อนด้วยข้อมูลที่ถูกต้องและแม่นยำ หรือ Data-Driven Policy ทั้งในระดับประเทศและระดับพื้นที่

ปัจจุบัน สสส.มีฐานข้อมูลตั้งต้นจากชุมชน 1,000 แห่งทั่วประเทศ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าปัญหาสุขภาพแตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ ท้องถิ่นจึงสามารถนำข้อมูลไปออกแบบมาตรการให้เหมาะกับชุมชน ครอบคลุมการบริโภคบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การสวมหมวกนิรภัยและเมาไม่ขับ ภาวะอ้วนและการบริโภคอาหารหวาน มัน เค็ม การส่งเสริมกิจกรรมทางกาย ตลอดจนปัญหาสุขภาพจิต

นพ.พงศ์เทพกล่าวว่า ก่อนหน้านี้ สสส.ร่วมกับ อบจ.นำร่อง 23 แห่ง อาทิ แพร่ ขอนแก่น นครสวรรค์ และสงขลา ใช้รูปแบบร่วมทุนขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพในระดับพื้นที่และชุมชน โดยอาศัยความยืดหยุ่นของระเบียบ สสส. สนับสนุนงบประมาณไปยังหน่วยงานระดับฐานราก เช่น ชุมชน โรงเรียน สถานประกอบการ และภาคประชาสังคม พร้อมส่งเสริมการใช้ข้อมูลสุขภาพเพื่อกำหนดแนวทางลดปัจจัยเสี่ยง

ผลดำเนินงานนำร่องทำให้เกิดกลไกพี่เลี้ยง 588 คน และโครงการปรับพฤติกรรมสุขภาพ 1,639 โครงการ มีประชาชนได้รับประโยชน์ 47,493 คน โดยมีการส่งเสริมพฤติกรรมด้านโภชนาการและการออกกำลังกาย ลดการดื่มแอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่ เสริมภูมิคุ้มกันต่อปัญหายาเสพติด และลดความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือ NCDs

เดินหน้าขยายงานสู่ อบจ.และ รพ.สต.ที่ถ่ายโอน

ก้าวต่อไป สสส.จะร่วมมือกับ อบจ. 76 แห่ง และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ที่ถ่ายโอนไปสังกัดท้องถิ่น เพื่อขับเคลื่อนระบบสุขภาพปฐมภูมิและลดปัจจัยเสี่ยงในชุมชน โดยเน้นพัฒนานวัตกรรมสุขภาพที่สอดคล้องกับบริบทแต่ละพื้นที่ ใช้ข้อมูลประกอบการทำงาน และวัดผลลัพธ์ที่ตรวจสอบได้

นพ.พงศ์เทพระบุว่า เป้าหมายระยะยาวคือทำให้ชุมชนสามารถจัดการปัญหาสุขภาพของตนเองได้ ลดพฤติกรรมเสี่ยงและอุบัติเหตุ เพิ่มโอกาสให้ประชาชนมีชีวิตยืนยาวขึ้น และลดภาระค่าใช้จ่ายด้านการรักษาพยาบาลของประเทศ พร้อมทั้งปิดช่องว่างความเหลื่อมล้ำและสร้างระบบนิเวศสุขภาพที่เข้มแข็งและยั่งยืน