สสส.–ธนาคารจิตอาสา–เครือข่ายสุขภาวะทางปัญญา รวมพลัง 300 องค์กร–ท้องถิ่น–ชุมชน จัดกิจกรรมตลอด พ.ย. รับมือความเหงา–โดดเดี่ยวและการหันพึ่ง AI
เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2569 ที่ SCBX Next Tech สยามพารากอน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ ธนาคารจิตอาสา ความสุขประเทศไทย ภาคีเครือข่ายสุขภาวะทางปัญญา และสยามพารากอน จัดงานแถลงข่าวเปิดตัวแคมเปญ “ฟังกันนะบุรี” เนื่องในเดือนการฟังแห่งชาติ ปี 2569 นำเสนอผลวิจัยสาเหตุความเหงาและโดดเดี่ยวของคนไทย พร้อมชวนสังคมร่วมสร้างพื้นที่ปลอดภัย และติดทักษะการรับฟังด้วยหัวใจ ไม่ตัดสิน
นางญาณี รัชต์บริรักษ์ ผู้อำนวยการสำนักสร้างเสริมระบบสื่อและสุขภาวะทางปัญญา สสส. กล่าวว่า ท่ามกลางสังคมที่เร่งรีบและผู้คนต่างใช้ชีวิตของตัวเอง ปัญหาที่เกิดขึ้นตามมา คือ คนในสังคมขาดความเชื่อมโยงความสัมพันธ์ทั้งในระดับครอบครัว สถานที่ทำงาน และชุมชน บางคนอาจเกิดความรู้สึกเหงาและโดดเดี่ยว ทักษะการฟัง จึงเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ทุกคนสามารถกลับมาเชื่อมโยงกับตัวเองและได้อยู่กับคนตรงหน้าอย่างสมบูรณ์ สสส. ให้ความสำคัญกับการส่งเสริมให้คนไทยมีสุขภาวะดี ซึ่งไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของร่างกาย แต่ยังรวมถึงเรื่องของสุขภาวะทางปัญญาด้วย ที่ผ่านมาได้ร่วมกับธนาคารจิตอาสา และภาคีเครือข่าย ผลักดันเดือนการฟังแห่งชาติให้เกิดขึ้นในไทย และจัดกิจกรรมสร้างการรับรู้ต่อเนื่องเข้าสู่ปีที่ 3 โดยในปี 2568 ได้สนับสนุนให้มีพื้นที่การรับฟังเกิดขึ้นในองค์กร 174 แห่งทั่วไทย เช่น สถานประกอบการ หน่วยงานภาครัฐ มหาวิทยาลัย โรงเรียน และโรงพยาบาล มีประชาชนเข้าถึงความรู้และเครื่องมือในการสร้างทักษะการรับฟังบนสื่อออนไลน์ 3 ล้านครั้ง ช่วยให้เกิดความสามารถในการบริหารจัดการความรู้สึกเหงาและความโดดเดี่ยวได้
“แคมเปญเดือนการฟังแห่งชาติ ก่อให้เกิดประโยชน์ 3 ระดับ คือ ระดับบุคคล ช่วยให้คนกลับมาสังเกตอารมณ์ ความคิด ความต้องการ และรู้เท่าทันความรู้สึกของตนเอง ระดับองค์กรและชุมชน การนำทักษะการฟังไปใช้ จะสร้างให้เกิดพื้นที่ปลอดภัยและวัฒนธรรมที่เกื้อกูลกัน ระดับสังคม สร้างให้เกิดสังคมที่ผู้คนเข้าใจความแตกต่างระหว่างกัน และเพิ่มโอกาสในการทำความเข้าใจปัญหาจากมุมมองที่หลากหลาย นำไปสู่การอยู่ร่วมกันอย่างเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ทั้งนี้ ความสำเร็จในปี 2568 สะท้อนให้เห็นถึงการทำงานของ สสส. ที่เข้าไปหนุนการทำงานอย่างเป็นระบบ ดึงต้นทุนขององค์กรที่มีอยู่แล้วทั้งด้านพื้นที่และบุคคล มาร่วมสร้างพื้นที่รับฟัง และในปี 2569 สสส. จะสนับสนุนให้เกิดพื้นที่รับฟังทุกภูมิภาคทั่วประเทศ ใช้ต้นทุนที่มีอยู่ในจังหวัดมาสร้างพื้นที่รับฟังในระดับพื้นที่ เป็นการบูรณาการทำงานร่วมกันกับท้องถิ่นอย่างเข้มแข็ง สร้างให้คนไทยมีสุขภาวะทางปัญญาอย่างยั่งยืน” นางญาณี กล่าว
ดร.สรยุทธ รัตนพจนารถ ผู้อำนวยการร่วมธนาคารจิตอาสา กล่าวว่า ธนาคารจิตอาสา ความสุขประเทศไทย ร่วมกับคณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ดำเนินการศึกษาวิจัยประเด็นความเหงาโดดเดี่ยวในช่วงสถานการณ์ภัยพิบัติ รวมถึงการพึ่งพิงปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในความสัมพันธ์ของคนไทย ปี 2569 พบคนไทยรู้สึกว่า AI เข้าใจตัวเองได้ดีกว่าคนในครอบครัวเพิ่มสูงขึ้น จาก 20% ในปี 2568 เป็น 31.3% ในปี 2569 คนไทยรู้สึกว่า AI เข้าใจตัวเองได้ดีกว่าเพื่อนเพิ่มสูงขึ้นจาก 17% ในปี 2568 เป็น 28.1% ในปี 2569 ที่น่าสนใจ ผลวิจัยยังพบว่า ปัญหาความเหงาและโดดเดี่ยวยังเป็นเรื่องที่ต้องจับตาหลังภัยพิบัติผ่านพ้นไป โดยคนไทย 47.9% รู้สึกว่าอุทกภัยกระทบต่อความรู้สึกตนเองในด้านลบทั้งความเครียด เหงา เศร้า และโดดเดี่ย
“เดือนการฟังแห่งชาติ เกิดขึ้นในเดือนพฤศจิกายนของทุกปี เพื่อสร้างความสัมพันธ์และวัฒนธรรมการฟังให้เกิดขึ้นในสังคมไทย โดยปี 2569 ธนาคารจิตอาสา ร่วมกับ สสส. สื่อสารภายใต้แนวคิด ‘ฟังกันนะบุรี’ ชวนคนไทยมาร่วมกันสร้างเมืองที่ทุกคนเป็นผู้รับฟัง ทั้งฟังตัวเอง ฟังผู้คน ฟังโลกและธรรมชาติ เพื่อให้เกิดความเข้าใจตัวเอง และมีทักษะการดูแลความสัมพันธ์กับคนอื่น ทั้งนี้ ตลอดเดือน พ.ย. 2569 จะมีกิจกรรมพื้นที่รับฟังเกิดขึ้นทุกสัปดาห์ เช่น บริเวณสวนลุมพินี และลาน Nextopia สยามพารากอน มีกิจกรรมจากภาคีเครือข่ายมากกว่า 300 องค์กรในพื้นที่ทั่วไทย และจัดขึ้นพร้อมกันอีก 4 ทวีปทั่วโลก ผู้ที่สนใจสามารถติดตามรายละเอียดกิจกรรมได้ที่เว็บไซต์ listen.happinessisthailand.com” ดร.สรยุทธ กล่าว
นายศานนท์ หวังสร้างบุญ รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร กล่าวว่า “การฟังคือหัวใจของการบริหารเมือง เมืองน่าอยู่ไม่ได้สร้างแค่ตึกสูงหรือถนนดี แต่สร้างจากการรับฟังเสียงของประชาชน เนื่องในเดือนการฟังแห่งชาติ กรุงเทพมหานครพร้อมเปลี่ยน ‘พื้นที่สาธารณะ’ ให้เป็น ‘พื้นที่แห่งการรับฟัง’ โดยในทุกวันเสาร์ เวลา 13.00 -18.00 น. ตลอดเดือนพฤศจิกายน จะมีการจัดกิจกรรม ‘Listening Space @ สวนลุมพินี’ ที่บริเวณโซนสะพานเขียว อยากชวนทุกคนวางมือถือ แล้วออกมาเดินเล่น พูดคุย รับฟังกันท่ามกลางธรรมชาติ ลดความขัดแย้ง ลดความเครียดและภาวะหมดไฟ (Burnout) เปลี่ยนบ้าน โรงเรียน และที่ทำงานให้เป็นพื้นที่ปลอดภัยทางใจ อยากชวนทุกองค์กรและพี่น้องชาวกรุงเทพฯ มาร่วมเปลี่ยนเดือนพฤศจิกายนนี้ให้เป็นเดือนแห่งการฟัง เพราะถ้าคนในเมืองใจแข็งแรงและเข้าใจกัน เมืองของเราก็จะเข้มแข็งและก้าวข้ามทุกวิกฤตไปด้วยกัน”
นายยุทธชัย แสวงสุทธิ์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลลาดตะเคียน จ.ปราจีนบุรี กล่าวว่า จ.ปราจีนบุรี ตระหนักดีว่าการฟังเป็นหัวใจสำคัญของการสร้างความแข็งแรงในชุมชนทุกแห่ง และเป็นก้าวสำคัญของการสร้างรากฐานสุขภาพที่ดี ในปี 2569 อบจ.ปราจีนบุรี ร่วมกับ สสส. นำโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลลาดตะเคียน จัดกิจกรรมสร้างทักษะการฟังให้กับ อสม. และบุคลากรใน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) เพื่อเรียนรู้ถึงหลักการพื้นฐานและความสำคัญของการฟัง และจะจัดกิจกรรมพื้นที่รับฟัง นำร่องบริเวณตลาดนัดหน้า รพ.สต.ลาดตะเคียน ก่อนที่จะปรับรูปแบบและขยายผลให้เหมาะสมกับ รพ.สต. อีก 94 แห่งทั่ว จ.ปราจีนบุรี เพื่อรับฟังเสียงพี่น้องชาวปราจีนอย่างทั่วถึง ควบคู่ไปกับการพัฒนาทางการแพทย์ด้านอื่นๆ เป็นการดูแลสุขภาวะทั้งกายและใจไปพร้อมกัน เพื่อสร้างความเข้มแข็งอย่างรอบด้านแก่ประชาชนทุกคน
นางสาวสุวิตา จรัญวงศ์ ผู้ก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท เทลสกอร์ จำกัด กล่าวว่า เราอยู่ในยุคที่ทุกคนมีพื้นที่ในการพูด แต่พื้นที่ของการรับฟังอาจยังไม่เพียงพอ เดือนการฟังแห่งชาติเป็นโอกาสสำคัญที่จะชวนวงการสื่อและคอนเทนต์ครีเอเตอร์ทบทวนว่า นอกจากการสร้างยอดการเข้าถึงและการมีส่วนร่วมแล้ว เราจะสร้างความสัมพันธ์ที่มีคุณภาพในสังคมออนไลน์ได้อย่างไร คอนเทนต์ครีเอเตอร์มีข้อได้เปรียบสำคัญคือความใกล้ชิดและความไว้วางใจจากชุมชนของตัวเอง บทบาทของครีเอเตอร์วันนี้จึงไปไกลกว่าการสร้างการตระหนักรู้ แต่ยังสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความเชื่อมโยงในสังคม ผ่านการเปิดพื้นที่รับฟัง แบ่งปันประสบการณ์ และเชื่อมโยงผู้คนเข้าหากัน
