พล.อ.สมบัติ ธัญญะวัน นายทหารปฏิบัติการพิเศษ สำนักงานนายทหารปฏิบัติการพิเศษ นถปภ. ปฏิบัติหน้าที่ หัวหน้ากลุ่มงานสนับสนุนโครงการพิเศษ บรรยายพิเศษ ในหัวข้อ “หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” ในการฝึกอบรมจิตอาสา904 หลักสูตรพื้นฐาน (ภาค3) รุ่นที่ 6/69 ณ ศูนย์ฝึกจิตอาสาพระราชทาน ภาค 3 (กองบิน 41) จ.เชียงใหม่ มีผู้รับฟังการบรรยาย รวม 200 คน เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569
พล.อ.สมบัติ กล่าวว่า เศรษฐกิจพอเพียง ในความหมายของในหลวง รัชกาลที่ 9 ไม่ใช่เรื่องของการทำการเกษตร การประหยัด การสมถะ หรือการอดออม แต่หมายถึงสิ่งที่กินได้ มีความสุขได้ และสามารถทำได้จริง อยู่บนความพอดี มีความสมดุล พระอัจฉริยภาพของในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่ทรงคิดริเริ่มทฤษฎีต่าง ๆ มากมาย เพื่อเป็นแนวทางให้กับราษฎรของพระองค์ จาก ส.ค.ส. ปี พ.ศ. 2547 ทรงเตือนภัยคนไทยด้วยระเบิด 4 ลูก ได้แก่ ภัยธรรมชาติ ปัญหาเศรษฐกิจ ความขัดแย้ง และโรคระบาด และพระองค์ทรงให้แนวทางแก้ไข ด้วยหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พัฒนาตามลำดับ “พอมี พอกิน พอใช้ พอร่มเย็น” ทำตามหลักวิชาการและมีเหตุมีผล ซึ่งในปัจจุบัน เศรษฐกิจมุ่งหน้าไปที่การสร้างความร่ำรวยมั่งคั่ง แต่เศรษฐกิจพอเพียงจะมุ่งหน้าที่ไปที่การสร้างความสุข เพราะเศรษฐกิจ คือ กิจอันประเสริฐ เน้นที่ความสุขมากว่าการแสวงหาผลกำไร
สำหรับ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คือ การไม่ตามใจตัวเองมากเกินไป และไม่ฝืนใจตัวเองมากเกินไป มีความพอดีและสมดุล สอดคล้องกับชีวิต ทฤษฎี 3 ห่วง 2 เงื่อนไข พอเพียง พอประมาณ และมีภูมิคุ้มกันที่ดี อยู่บนฐานการมีความรู้คู่คุณธรรมจริยธรรม ก็จะทำให้สามารถดำรงชีพได้อย่างมีความสุข ใช้แนวทางสายกลาง ตามหลักคำสอนของศาสนา อิทธิบาท4 สัมมาทิฎฐิ มรรคมีองค์ 8 เมื่อนำมาสรุปย่อ เรียกว่า ไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ ปัญญา ซึ่งเป็นแก่นของการปฏิบัติทางสายกลางเพื่อความดับทุกข์ นำไปสู่การครองตน (พึ่้งพาตนเอง และตนเองได้พึ่ง) การครองคน (การจัดการดูแลครอบครัวได้) การครองงาน (รู้จักหน้าที่ มีวินัย และมีความรับผิดชอบ)
อย่างไรก็ตาม ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงปรับรูปแบบการทำงาน ทรงมีพระราชดำริให้จัดตั้งโครงการจิตอาสาพระราชทาน ตั้งแต่ ปี 2560 เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชน ได้ร่วมกันทำคุณประโยชน์ต่อสังคม ภายใต้คำว่า “เราทำความ ดี ด้วยหัวใจ” ร่วมกัน สืบสาน รักษา ต่อยอด จากในหลวงรัชกาลที่ 9 สานต่อเศรษฐกิจพอเพียงสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน เริ่มต้นจากอารยชน คือการพัฒนาคนให้มีจิตใจที่พอเพียง อารยภูมิ พัฒนาสังคมพื้นที่ให้สอดคล้องสมดุลกับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม อารยกิจ คือการอยู่ร่วมกันในสังคมแบบเอื้ออาทรด้วยความเข้าใจ เข้าถึง อารยพัฒน์ คือการพัฒนาตามหลักธรรมเพื่อความเจริญอย่างยั่งยืน อารยสุข ผลที่เกิดจากการปฏิบัติจะเกิดความสข สุดท้ายจะนำไปสู่การเป็นพื้นที่อารยเกษตร เขตแห่งคนดี มีจิตอาสา มีความเจริญ
