“ชวน หลีกภัย” เปิด Art Exchange 2026 ชูศิลปะเป็นภาษาสากล เชื่อมโลกไร้พรมแดน ดันศิลปะไทยผงาดเวทีนานาชาติ
เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2569 ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป ถนนเจ้าฟ้า แขวงชนะสงคราม เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร นายชวน หลีกภัย ฐาปนันดรศิลปิน เป็นประธานเปิดงาน “มหกรรมนิทรรศการศิลปะแห่งชาติ และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ศิลปะนานาชาติ : Art Exchange 2026” ซึ่งกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม จัดขึ้นเนื่องในวาระครบรอบ 40 ปี คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ซึ่งปัจจุบันคือกรมส่งเสริมวัฒนธรรม พร้อมประกาศเจตนารมณ์ใช้พลังแห่งศิลปะเชื่อมโยงผู้คนข้ามพรมแดน และผลักดันวงการศิลปะไทยก้าวสู่เวทีสากลอย่างสง่างามและยั่งยืน
ภายในพิธีมีนางยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กล่าวรายงานถึงความเป็นมาและวัตถุประสงค์การจัดงาน พร้อมด้วยนางกาญจนา โอษฐยิ้มพราย ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป นายอนุกูล ใบไกล ผู้อำนวยการกองกองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรม ผู้บริหารกรมส่งเสริมวัฒนธรรม คณะศิลปินแห่งชาติที่ร่วมจัดแสดงผลงาน ผู้บริหารสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ ผู้แทนวิทยาลัยช่างศิลป์สุพรรณบุรี วิทยาลัยช่างศิลป์นครศรีธรรมราช ผู้แทนสถาบันการศึกษาจากกรุงฮานอย ประเทศเวียดนาม สื่อมวลชน และแขกผู้มีเกียรติเข้าร่วมอย่างคับคั่ง
นายชวนกล่าวว่า ศิลปะมิได้เป็นเพียงผลงานที่สร้างความงดงามแก่สายตาเท่านั้น แต่ยังเปรียบเสมือน “ภาษาสากล” ที่สะท้อนความคิด จิตวิญญาณ และอัตลักษณ์ของผู้คน สามารถเชื่อมโยงความรู้สึกของมนุษย์ให้ก้าวข้ามกำแพงด้านภาษาและความแตกต่างทางวัฒนธรรมได้อย่างลึกซึ้ง
ผลงานที่นำมาจัดแสดงใน Art Exchange 2026 ล้วนสะท้อนความคิด ประสบการณ์ และมุมมองอันทรงคุณค่า ทั้งจากศิลปินแห่งชาติ ศิลปินจากประเทศเวียดนาม และศิลปินรุ่นใหม่ ซึ่งนอกจากจะสร้างความสุขและแรงบันดาลใจแก่ผู้ชมแล้ว ยังช่วยเปิดโลกทัศน์และมุมมองใหม่ต่อการสร้างสรรค์งานศิลปะร่วมสมัย
นายชวนยังกล่าวชื่นชมกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ศิลปินแห่งชาติ ศิลปินเวียดนาม และทุกภาคส่วนที่ร่วมกันผลักดันงานครั้งนี้ให้เกิดขึ้น โดยมองว่าเป็นเวทีสำคัญสำหรับการเผยแพร่ ถ่ายทอด และแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านศิลปะทั้งในระดับชาติและนานาชาติ ซึ่งจะเป็นประโยชน์โดยตรงต่อการพัฒนาศิลปวัฒนธรรมของประเทศไทย
ขณะเดียวกัน งานดังกล่าวยังเปิดพื้นที่ให้ศิลปินแห่งชาติ ศิลปินรุ่นใหม่ นักเรียน นักศึกษา เยาวชน ครู อาจารย์ ตลอดจนประชาชนทั่วไป ได้เรียนรู้และแลกเปลี่ยนทั้งแนวคิด เทคนิค และกระบวนการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะร่วมสมัย เพื่อให้คนรุ่นใหม่ได้ซึมซับคุณค่าของศิลปวัฒนธรรมไทย เกิดความรัก ความภาคภูมิใจ และตระหนักถึงความสำคัญของมรดกทางศิลปวัฒนธรรมของชาติ
พร้อมกันนี้ยังเป็นการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างศิลปินไทยกับศิลปินนานาชาติ เพื่อเปิดประตูให้วงการศิลปะไทยก้าวออกไปยืนบนเวทีโลกอย่างสง่างามและยั่งยืน
ด้านนางยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กล่าวว่า การจัด Art Exchange 2026 มีความหมายเป็นพิเศษ เนื่องในวาระครบรอบ 40 ปี ของคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ซึ่งปัจจุบันคือกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม โดยจัดขึ้นเพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ และสืบสานพระราชปณิธานด้านศิลปวัฒนธรรมของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร “องค์อัครศิลปิน”
อีกเป้าหมายสำคัญคือการส่งเสริมให้ศิลปินแห่งชาติได้ถ่ายทอดองค์ความรู้ ภูมิปัญญา และประสบการณ์ด้านศิลปะไปสู่เด็ก เยาวชน นักเรียน นักศึกษา ครู อาจารย์ และประชาชน เพื่อจุดประกายแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงาน ตลอดจนส่งต่อมรดกภูมิปัญญาทางศิลปวัฒนธรรมของชาติจากคนรุ่นหนึ่งไปสู่คนอีกรุ่นหนึ่ง
นอกจากนี้ ยังเปิดพื้นที่ให้ศิลปินไทยและศิลปินจากนานาประเทศได้แลกเปลี่ยนแนวคิด เทคนิค และกระบวนการสร้างสรรค์ศิลปะร่วมสมัย นำไปสู่การยกระดับวงการศิลปะไทย ขยายเครือข่ายความร่วมมือทางวัฒนธรรม และขับเคลื่อน “ทุนทางวัฒนธรรม” ของประเทศให้เป็นที่รู้จักในระดับนานาชาติอย่างยั่งยืน
สำหรับกิจกรรมสำคัญภายในงาน ประกอบด้วย การแสดงทางวัฒนธรรมในพิธีเปิด การปาฐกถาพิเศษเนื่องในวาระครบรอบ “4 ทศวรรษ องค์อัครศิลปิน” โดยนายชวน หลีกภัย พิธีมอบประกาศนียบัตรแก่ศิลปินจากประเทศเวียดนามที่นำผลงานมาร่วมจัดแสดง และพิธีเปิดนิทรรศการบริเวณด้านหน้าทางเข้าห้องนิทรรศการหมุนเวียน 1
ไฮไลต์สำคัญอยู่ที่นิทรรศการศิลปะซึ่งแบ่งออกเป็น 3 โซน ประกอบด้วย โซนที่ 1 นิทรรศการรำลึก “อัครศิลปิน” และ “อัคราภิรักษศิลปิน” โซนที่ 2 นิทรรศการ “3 มุมมองศิลปินแห่งชาติ 3 VISION” นำเสนอผลงานของ อินสนธิ์ วงค์สาม ทวี รัชนีกร และพิชัย นิรันต์
ส่วนโซนที่ 3 เป็นนิทรรศการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ศิลปะนานาชาติ Art Exchange 2026 จำนวน 14 จุด รวบรวมผลงานและการมีส่วนร่วมจากบุคคลและสถาบันสำคัญ ได้แก่ นายชวน หลีกภัย ฐาปนันดรศิลปิน, นายกมล ทัศนาญชลี ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรมและสื่อผสม) พ.ศ.2540, นายอินสนธิ์ วงค์สาม ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (ประติมากรรม) พ.ศ.2542, นายพิชัย นิรันต์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) พ.ศ.2546,
นายทวี รัชนีกร ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (ประติมากรรม) พ.ศ.2548, นายธงชัย รักปทุม ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) พ.ศ.2553, นายปัญญา วิจินธนสาร ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) พ.ศ.2557, ศาสตราจารย์เกียรติคุณวิชัย สิทธิรัตน์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (ประติมากรรม) พ.ศ.2558, นายสมศักดิ์ เชาวน์ธาดาพงศ์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) พ.ศ.2560 และศาสตราจารย์เกียรติคุณปริญญา ตันติสุข ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) พ.ศ.2561
รวมถึงสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ วิทยาลัยช่างศิลป์สุพรรณบุรี วิทยาลัยช่างศิลป์นครศรีธรรมราช และสถาบันการศึกษาแห่งเมืองฮานอย ประเทศเวียดนาม ที่เข้ามาร่วมสร้างพื้นที่แลกเปลี่ยนศิลปะข้ามพรมแดนในครั้งนี้
กรมส่งเสริมวัฒนธรรมจึงเชิญชวนประชาชนร่วมสัมผัสผลงานและเปิดประสบการณ์ด้านศิลปะในงาน “มหกรรมนิทรรศการศิลปะแห่งชาติ และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ศิลปะนานาชาติ : Art Exchange 2026” ซึ่งจัดแสดงระหว่างวันที่ 6-30 สิงหาคม 2569 ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป ถนนเจ้าฟ้า กรุงเทพมหานคร เปิดวันพุธ-วันอาทิตย์ เวลา 09.00-16.00 น. และปิดวันจันทร์ วันอังคาร รวมถึงวันหยุดนักขัตฤกษ์
ผู้เข้าชมจะได้สัมผัสผลงานจากศิลปินแห่งชาติ ศิลปินรุ่นใหม่ และศิลปินนานาชาติ พร้อมเรียนรู้แนวคิด แรงบันดาลใจ และกระบวนการสร้างสรรค์ศิลปะร่วมสมัย เพื่อร่วมกันสืบสานมรดกทางศิลปวัฒนธรรม สร้างความรักและความภาคภูมิใจในรากเหง้าของชาติ พร้อมต่อยอด “ทุนวัฒนธรรมไทย” ให้ก้าวไกลสู่เวทีโลกอย่างยั่งยืน
