ดร.ธีธัช สุขสะอาด กรรมการผู้จัดการ บริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด (DAD Asset Development) เปิดเผยแนวคิดการออกแบบระบบบริหารจัดการน้ำของศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ซึ่งเปรียบเสมือน “เส้นเลือดใหญ่” ที่หล่อเลี้ยงการทำงานของศูนย์ราชการและรองรับการให้บริการประชาชน โดยตลอดระยะเวลา 22 ปีที่ผ่านมา DAD ได้พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำให้มีความมั่นคง รองรับทั้งภาวะน้ำท่วม ภัยแล้ง และสถานการณ์ฉุกเฉินอย่างครบวงจร
ดร.ธีธัช กล่าวว่า ระบบประปาของศูนย์ราชการฯ ถูกออกแบบให้รับน้ำผ่านท่อส่งหลักแบบคู่ขนานจำนวน 2 เส้น เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการหยุดชะงักของระบบ พร้อมก่อสร้างถังเก็บน้ำสำรองขนาดใหญ่ใต้ดินบริเวณอาคารวิศวกรรม สามารถสำรองน้ำไว้ให้ข้าราชการและประชาชนใช้งานในภาวะฉุกเฉินได้ต่อเนื่องนานถึง 2 วัน นอกจากนี้ ยังติดตั้งถังเก็บน้ำสำรองกระจายอยู่ตามอาคารต่าง ๆ เพื่อเสริมความมั่นคงในการจ่ายน้ำในทุกพื้นที่
อีกหนึ่งหัวใจสำคัญคือการพัฒนาพื้นที่ศูนย์ราชการฯ ให้เป็น Urban Sponge หรือ “เมืองฟองน้ำ” โดยใช้พื้นที่สีเขียวกว่า 138 ไร่ ทำหน้าที่เสมือนระบบแก้มลิงธรรมชาติที่มีประสิทธิภาพ สามารถกักเก็บน้ำได้รวม 23,842 ลูกบาศก์เมตร แบ่งเป็นพื้นที่สีเขียวรองรับน้ำ 18,540 ลูกบาศก์เมตร และเรือนยอดต้นไม้ที่ช่วยชะลอน้ำได้อีก 5,320 ลูกบาศก์เมตร
เมื่อเกิดฝนตกหนัก ระบบจะกักเก็บและหน่วงน้ำไว้ภายในพื้นที่ทันที เพื่อลดปริมาณน้ำไหลลงสู่ระบบระบายน้ำสาธารณะบนถนนแจ้งวัฒนะ ก่อนทยอยระบายออกเมื่อสถานการณ์คลี่คลาย โดยมีศักยภาพรองรับปริมาณฝนได้เทียบเท่ากับฝนที่ตกหนักที่สุดในรอบ 125 ปี อีกทั้งก่อนเข้าสู่ฤดูฝนจะมีการพร่องน้ำล่วงหน้า เพื่อเพิ่มพื้นที่รองรับน้ำฝน ขณะที่ในช่วงฤดูร้อนยังสามารถนำน้ำที่กักเก็บไว้กลับมาใช้รดน้ำต้นไม้ได้ ช่วยลดการใช้น้ำประปาและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรน้ำอย่างคุ้มค่า
ในด้านการจัดการน้ำเสีย DAD ได้นำแนวคิด Zero Discharge หรือการปล่อยน้ำเสียเป็นศูนย์ มาใช้เป็นแนวทางหลัก โดยแยกประเภทน้ำเสียจากครัวและห้องน้ำตั้งแต่ต้นทาง ก่อนเข้าสู่กระบวนการบำบัดด้วยระบบตะกอนเร่ง และล่าสุดได้ยกระดับเทคโนโลยีรองรับพื้นที่โซน C ด้วยระบบควบคุมอัจฉริยะผ่านคอมพิวเตอร์ ผสานเทคโนโลยีกรองน้ำขั้นสูง Ultrafiltration และระบบฆ่าเชื้อด้วย Ozone พร้อมตรวจวัดคุณภาพน้ำด้วยค่า BOD แบบเรียลไทม์ ทำให้น้ำที่ผ่านการบำบัดมีคุณภาพตามมาตรฐานสากล ก่อนนำกลับมาใช้ประโยชน์ในการรดน้ำต้นไม้ ล้างถนน และใช้กับระบบสุขภัณฑ์ภายในอาคาร
ดร.ธีธัช กล่าวว่า ผลสำเร็จของระบบบริหารจัดการน้ำครบวงจรดังกล่าว ได้รับการยอมรับในระดับประเทศ โดยศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ ได้รับ “รางวัลอาคารราชการต้นแบบด้านการจัดการน้ำเสียระดับทอง” เมื่อปี 2563 ด้วยคะแนนเต็ม 110 คะแนน สะท้อนให้เห็นว่าการลงทุนด้านนวัตกรรมและการวางระบบโครงสร้างพื้นฐานที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อมตั้งแต่ต้น ไม่เพียงช่วยลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการน้ำ แต่ยังช่วยลดความเสี่ยงจากปัญหาน้ำท่วมและภัยแล้ง พร้อมสร้างความยั่งยืนให้กับชุมชนโดยรอบ และเป็นต้นแบบการพัฒนาเมืองที่สามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
