สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) แจ้งเตือนประชาชนเตรียมชมหนึ่งในปรากฏการณ์ท้องฟ้าที่หาชมได้ไม่บ่อยนัก “จันทรุปราคาเต็มดวง” ในวันที่ 3 มีนาคม 2569 ซึ่งถือเป็นโอกาสใกล้ที่สุดที่คนไทยจะได้เห็นดวงจันทร์เปลี่ยนเป็น “สีแดงอิฐ” ทั้งดวง หากพลาดครั้งนี้ ต้องรอไปจนถึงคืนข้ามปี 31 ธันวาคม 2571 ต่อเนื่องถึง 1 มกราคม 2572
สำหรับปรากฏการณ์ครั้งนี้ จะเกิดขึ้นระหว่างเวลา 15.44 – 21.23 น. ตามเวลาประเทศไทย (กรุงเทพมหานคร) โดยในประเทศไทยสามารถเริ่มสังเกตด้วยตาเปล่าได้ตั้งแต่ดวงจันทร์โผล่พ้นขอบฟ้าประมาณ 18.23 น. เป็นต้นไป ช่วงไฮไลต์คือระยะ “เต็มดวง” ที่ดวงจันทร์จะปรากฏเป็นสีแดงอิฐทั่วทั้งดวง ตั้งแต่ราว 18.23 – 19.02 น. รวมเวลาประมาณ 39 นาที ก่อนค่อย ๆ เคลื่อนออกจากเงามืดของโลก และสิ้นสุดปรากฏการณ์ในเวลาต่อมา
“จันทรุปราคา” เกิดขึ้นเมื่อดวงอาทิตย์ โลก และดวงจันทร์โคจรมาเรียงตัวอยู่ในระนาบเดียวกัน โดยมีโลกอยู่ตรงกลาง ทำให้เงามืดของโลกทอดยาวไปบดบังแสงอาทิตย์ที่ส่องถึงดวงจันทร์ ส่งผลให้ผู้สังเกตบนโลกเห็นดวงจันทร์ค่อย ๆ เว้าแหว่ง ก่อนถูกกลืนหายเข้าไปในเงามืดทั้งดวง และค่อย ๆ ปรากฏอีกครั้งเมื่อเคลื่อนพ้นเงา
แม้ดวงจันทร์จะโคจรรอบโลกทุกเดือน แต่จันทรุปราคาไม่ได้เกิดขึ้นทุกครั้งในคืนพระจันทร์เต็มดวง เนื่องจากระนาบวงโคจรของดวงจันทร์เอียงทำมุมประมาณ 5 องศากับระนาบวงโคจรของโลก ทำให้หลายเดือนดวงจันทร์ผ่าน “สูงกว่า” หรือ “ต่ำกว่า” เงาโลก จึงไม่เกิดอุปราคา
โดยเฉลี่ยแล้ว จันทรุปราคาจะเกิดขึ้นอย่างน้อยปีละประมาณ 2 ครั้ง แต่การมองเห็นขึ้นอยู่กับตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ของแต่ละพื้นที่ อย่างไรก็ตาม นักดาราศาสตร์สามารถคำนวณวัน เวลา และบริเวณที่มองเห็นได้ล่วงหน้าอย่างแม่นยำ
ค่ำคืนนี้จึงเป็นอีกหน้าประวัติศาสตร์บนท้องฟ้าที่ไม่ควรพลาดเพียงเงยหน้ามองฟ้า คุณอาจได้เห็น “พระจันทร์สีเลือด” เปล่งแสงแดงฉานกลางความมืด ก่อนที่โอกาสแบบนี้จะเว้นช่วงยาวไปอีกกว่า 2 ปี
