“หมอเปรม” อภิปรายเดือด จี้ กกต.ตอบปมซื้อเสียง–คดีล่าช้า จนถูกขนานนาม “เขียนคำฟ้องให้ผู้แพ้ เขียนคำแก้ให้ผู้ชนะ” เปรียบ กกต.เป็น “มดลูกประชาธิปไตย” ถามตรง “แหวงพร้อมหรือยัง ” หลังคำวินิจฉัยเปิดช่องประชาชนฟ้อง กกต.ได้
เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 นพ.เปรมศักดิ์ เพียยุระ สมาชิกวุฒิสภา อภิปรายระหว่างการพิจารณารายงานผลการปฏิบัติงานของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ประจำปี 2568 โดยตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพการป้องกันและปราบปรามการซื้อเสียง ความล่าช้าในการดำเนินคดีเลือกตั้ง และความพร้อมรับการตรวจสอบจากประชาชน โดยเสนอให้ กกต.เปิดเผยข้อมูลคดีคงค้าง กำหนดกรอบเวลาดำเนินงาน และชี้แจงความคืบหน้าคดีเกี่ยวกับการเลือกสมาชิกวุฒิสภาภายใน 30 วัน เพื่อฟื้นความเชื่อมั่นของสังคม
นพ.เปรมศักดิ์ กล่าวว่า รายงานที่ กกต.เสนอต่อวุฒิสภาส่วนใหญ่ให้รายละเอียดว่า จัดประชุมกี่ครั้ง ดำเนินโครงการกี่โครงการ และใช้งบประมาณเท่าใด ซึ่งเป็นข้อมูลด้านกิจกรรมและการบริหารงาน แต่สิ่งที่ประชาชนต้องการทราบมากกว่านั้น คือเมื่อมีเรื่องร้องเรียนการทุจริตเลือกตั้ง กกต.ในฐานะผู้รักษากติกา สามารถทำให้การเลือกตั้งสุจริตและเที่ยงธรรมได้มากน้อยเพียงใด
“กกต.เปรียบเสมือนเป็น มดลูกของประชาธิปไตยเพราะคุณภาพของ สส.ที่จะเข้าไปจัดตั้งรัฐบาล เริ่มต้นจากความสุจริตและเที่ยงธรรมของการเลือกตั้ง เช่นเดียวกับการได้มาซึ่ง สว.ที่จะทำหน้าที่ตรวจสอบการบริหารราชการแผ่นดิน และให้ความเห็นชอบบุคคลดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ รวมถึงการเลือกตั้งท้องถิ่นทุกระดับ ซึ่งล้วนเป็นองค์ประกอบสำคัญของระบอบประชาธิปไตย”นพ.เปรมศักดิ์กล่าว
สว.เปรมศักดิ์กล่าวต่อว่า ปัญหาที่เป็นคำครหามาอย่างต่อเนื่องคือการซื้อเสียง โดยระบุว่า จากเดิมที่มีการพูดถึงการจ่ายเงินหัวละ 100–200 บาท เพิ่มเป็น 1,000–2,000 บาท แต่สังคมยังตั้งคำถามว่า เหตุใดผู้มีหน้าที่กำกับดูแลจึงไม่สามารถจัดการปัญหาให้หมดไปได้ นักเรียนรู้ ผู้แข่งขันก็รู้ ตำรวจรู้ นายอำเภอรู้ ผู้ว่าราชการจังหวัดรู้ แต่ท่านประธาน กกต.ไม่รู้
นพ.เปรมศักดิ์ระบุว่า การซื้อเสียงเป็น “อาชญากรรมประชาธิปไตย” ที่สำคัญ เพราะเมื่อผู้เข้าสู่อำนาจใช้เงินซื้อเสียง ย่อมเสี่ยงนำไปสู่การถอนทุน และสร้างปัญหาต่อการบริหารประเทศอย่างไม่รู้จบในอนาคต เมื่อเกิดการร้องเรียนระหว่างคู่แข่งขันเลือกตั้ง และมีการวินิจฉัยให้ใบเหลืองหรือใบแดง ยังมีเสียงครหาถึงความเป็นธรรมในการดำเนินการ โดยมีคำกล่าวในสังคมในทำนองว่า กกต.“เขียนคำฟ้องให้ผู้แพ้ เขียนคำแก้ให้ผู้ชนะ” จึงต้องการทราบว่า กกต.จะชี้แจงและแก้ข้อกังขาดังกล่าวอย่างไร เพื่อให้ประชาชนเชื่อมั่นว่าทุกฝ่ายอยู่ภายใต้กติกาเดียวกัน
นพ.เปรมศักดิ์กล่าวถึงการเลือก สว. ว่า เป็นเรื่องที่กระทบต่อสมาชิกวุฒิสภาทุกคน โดยประเด็นปัญหาต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2567 ผ่านปี 2568 จนถึงปี 2569 สิ่งที่ประชาชนต้องการทราบคือ แต่ละคดีใช้เวลาดำเนินการเท่าใด และเมื่อ กกต.มีมติแล้ว ได้ดำเนินการต่อไปถึงขั้นตอนใด เพราะทุกคดีมีต้นทุนเป็นความเชื่อมั่นของประชาชน
นพ.เปรมศักดิ์ ยังกล่าวถึงคำวินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์ ลงวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 เกี่ยวกับคดีที่มีการฟ้องกรรมการการเลือกตั้ง 7 คน และเลขาธิการ กกต.อีก 1 คน รวม 8 คน โดยระบุว่า คำวินิจฉัยดังกล่าวพิจารณาสถานะของผู้ถูกฟ้องว่าเป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา และชี้ว่าคดีเกี่ยวกับข้อกล่าวหาปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบในการได้มาซึ่ง สว.อยู่ในเขตอำนาจของศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ รวมถึงกล่าวถึงสิทธิของประชาชนในฐานะผู้เสียหายที่จะฟ้องคดีโดยตรง
“ต้องแยกให้ชัดว่า คำวินิจฉัยนี้เป็นเรื่องช่องทางดำเนินคดีและเขตอำนาจศาล ไม่ใช่คำพิพากษาว่า กกต.กระทำผิด และการฟ้องคดีแต่ละเรื่องยังต้องผ่านเงื่อนไขและกระบวนการตามกฎหมาย แต่สาระสำคัญที่ต้องการหยิบยกขึ้นมาคือ เมื่อมีช่องทางให้ประชาชนตรวจสอบการใช้อำนาจขององค์กรอิสระผ่านกระบวนการศาล กกต.ก็ต้องพร้อมรับผิดชอบต่อการปฏิบัติหน้าที่ และไม่อาจวางตัวอยู่เหนือการตรวจสอบได้”นพ.เปรมศักดิ์กล่าว
นพ.เปรมศักดิ์จึงตั้งคำถามว่า กกต.ได้ศึกษาคำวินิจฉัยฉบับเต็มแล้วหรือไม่ เตรียมความพร้อมต่อการใช้สิทธิฟ้องคดีของประชาชนอย่างไร พร้อมชี้แจงรายละเอียดการทำงานหรือไม่ และมีระบบเก็บรักษาเอกสาร พยานหลักฐาน ตลอดจนบันทึกการปฏิบัติหน้าที่ครบถ้วนเพียงใด รวมทั้งเตรียมแนวทางชี้แจงและต่อสู้คดีอย่างไร หากประชาชนที่ไม่ไว้วางใจการทำงานเลือกใช้สิทธิทางศาล
ทั้งนี้ ตนไม่ได้ยืนยันว่า ในอนาคตจะมีประชาชนยื่นฟ้องจำนวนเท่าใด แต่เมื่อมีช่องทางดังกล่าว ก็ต้องคาดหมายว่าอาจมีผู้ใช้สิทธิเพิ่มขึ้น กกต.จึงต้องตระหนักว่า ความเป็นองค์กรอิสระไม่ได้หมายถึงการเป็นอิสระจากการตรวจสอบของประชาชน และเมื่อใช้อำนาจใดก็ต้องรับผิดชอบต่ออำนาจนั้น
นพ.เปรมศักดิ์ยังย้อนถึงการอภิปรายเมื่อปีก่อน ซึ่งเคยถามนายแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต.ว่า รู้สึกอย่างไรเมื่อมีผู้ใช้คำว่า “อย่ามาแหวง” ในเชิงวิจารณ์การชี้แจงหรือแก้ตัว โดยนายแสวงตอบในครั้งนั้นว่า ไม่รู้สึกอะไร วันนี้ตนจะไม่ถามคำนั้นอีก แต่จะถามว่า วันนี้แหวงพร้อมหรือยัง ความพร้อมดังกล่าวไม่ได้จำกัดเฉพาะกรรมการการเลือกตั้ง 7 คน แต่รวมถึงเลขาธิการ กกต.ด้วย ทุกคนต้องพร้อมชี้แจงข้อเท็จจริงและรับการตรวจสอบ เพื่อคลี่คลายข้อข้องใจของประชาชน
นพ.เปรมศักดิ์เสนอให้ กกต.ดำเนินการ 4 เรื่อง เพื่อให้รายงานฉบับนี้นำไปสู่ผลที่เป็นรูปธรรม ได้แก่
- เปิดเผยข้อมูลคดีเลือกตั้งที่ยังคงค้าง
- กำหนดเป้าหมายและระยะเวลาดำเนินการในแต่ละขั้นตอนให้ชัดเจน
- เปิดเผยเหตุผลประกอบมติสำคัญของ กกต.
- รายงานความคืบหน้าการดำเนินการตามมติที่เกี่ยวข้องกับการเลือก สว.
พร้อมเสนอให้ดำเนินการตามข้อเรียกร้องภายใน 30 วัน และรายงานความคืบหน้าเป็นระยะ เพื่อฟื้นความเชื่อมั่นที่ประชาชนมีต่อ กกต.
นพ.เปรมศักดิ์ย้ำว่า ประเทศไทยจำเป็นต้องมี กกต.ที่เข้มแข็ง และเป็นอิสระจากอำนาจแทรกแซง เพื่อทำหน้าที่เป็น “มดลูกประชาธิปไตย” ที่ให้กำเนิดผู้แทนซึ่งกตัญญูต่อประชาชน ผู้เป็นเจ้าของอำนาจ และร่วมกันพัฒนาประเทศ จึงต้องการให้รายงานฉบับนี้เป็นจุดเริ่มต้นของการตอบคำถามที่ค้างคาใจสังคม พร้อมกำหนดความรับผิดชอบให้ชัดเจน เพราะอำนาจประชาธิปไตยต้องไม่ถูกบิดเบือน ไม่ถูกละเลย และไม่ถูกปล่อยให้สูญเสียไปกับความล่าช้า ซึ่งเป็นความไม่ยุติธรรมอีกรูปแบบหนึ่ง