รมว.วัฒนธรรมชี้ เวทีมิสยูนิเวิร์สกัมพูชาใช้ภาพหญิงชาวกำแพงเพชรจากหอจดหมายเหตุแห่งชาติ ตัดลายน้ำกรมศิลปากร ก่อนนำไปอ้างเป็นวัฒนธรรมกัมพูชา เตรียมทำหนังสือทักท้วงและสงวนสิทธิ์ดำเนินคดี
เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2569 นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เปิดเผยถึงกรณีผู้จัดการประกวด Miss Universe Cambodia 2026 เผยแพร่ VTR นำเสนอวัฒนธรรมการแต่งกายของกัมพูชา แต่กลับนำภาพถ่ายทางประวัติศาสตร์ของไทยไปใช้ว่า การกระทำดังกล่าวไม่อาจอ้างได้ว่าเกิดจากความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เพราะมีลักษณะเป็นการกล่าวอ้างและโน้มน้าวให้สาธารณชนเข้าใจว่า เครื่องแต่งกายในภาพเป็นวัฒนธรรมของราชสำนักกัมพูชา
ภาพที่ถูกนำไปใช้เป็นภาพสตรีชาวกำแพงเพชร ถ่ายเมื่อ พ.ศ.2449 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว อยู่ในชุด “หอพระสมุดวชิรญาณ” หรือ The Royal Photographic Glass Plate Negatives and Original Prints Collection ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำแห่งโลกของยูเนสโก เมื่อ พ.ศ.2560
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมระบุว่า ภาพต้นฉบับฟิล์มกระจกซึ่งเก็บรักษาอยู่ที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ มีลายน้ำของกรมศิลปากรกำกับไว้อย่างชัดเจน แต่ภาพที่กองประกวดนำไปใช้กลับถูกตัดลายน้ำออก และไม่มีการระบุหรืออ้างอิงแหล่งที่มาแต่อย่างใด
กระทรวงวัฒนธรรมจึงเรียกร้องให้กองประกวดมิสยูนิเวิร์สกัมพูชายุติการเผยแพร่ข้อมูลที่บิดเบือน พร้อมใช้ความระมัดระวังอย่างยิ่งในการนำภาพทางประวัติศาสตร์ไปเผยแพร่ โดยกรมศิลปากรในฐานะเจ้าของข้อมูลจะทำหนังสือทักท้วงอย่างเป็นทางการ หากยังไม่ยุติการดำเนินการ กระทรวงวัฒนธรรมพร้อมยกระดับมาตรการ และสงวนสิทธิ์มอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามกฎหมาย
นางสาวซาบีดา กล่าวว่า กระทรวงวัฒนธรรมเดินหน้าเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับชุดไทยทั้งในและต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง โดยนำชุดไทยพระราชนิยมไปจัดแสดงแล้วที่กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ และกรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น รวมถึงเตรียมจัดแสดงที่ประเทศฝรั่งเศส เพื่อสร้างความเข้าใจถึงรากฐานของชุดไทยโบราณผ่านการทูตเชิงวัฒนธรรม
นอกจากนี้ ยังประสานสถานเอกอัครราชทูตไทยในต่างประเทศเผยแพร่ชุดไทยในงานสำคัญ อาทิ งาน Thailand Grand Festival 2026 ที่นครซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย เมื่อวันที่ 19–20 กันยายน ซึ่งมี “แอฟ” ทักษอร ภักดิ์สุขเจริญ ร่วมเดินแบบชุดไทยพระราชนิยม รวมถึงการนำชุดไทยและโบราณวัตถุไทยไปจัดแสดงที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเกาหลีใต้
“กระทรวงวัฒนธรรมจะใช้วัฒนธรรมเป็นพื้นที่สร้างความเข้าใจ ไม่ใช่สร้างความขัดแย้ง แต่หากมีการละเมิด เราจะไม่ปล่อยผ่านและพร้อมดำเนินการอย่างเด็ดขาด ขอขอบคุณคนไทยทุกคนที่ร่วมกันแสดงความรักและหวงแหนชุดไทย ซึ่งเป็นมรดกสำคัญของชาติ” นางสาวซาบีดากล่าว
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมย้ำว่า ไทยยินดีที่ประเทศเพื่อนบ้านให้ความสนใจและร่วมเผยแพร่ชุดไทย แต่ต้องอ้างอิงแหล่งที่มาอย่างครบถ้วนและถูกต้อง โดยทุกขั้นตอนจะดำเนินการด้วยความสุขุมรอบคอบ เพื่อไม่ให้กระทบต่อกระบวนการขึ้นทะเบียนชุดไทยพระราชนิยมที่มีกำหนดพิจารณาในเดือนธันวาคมนี้
