สสส. รับลูก รมว.สาธารณสุข ผนึก รพ.ชุมชน สกัด NCDs หลังคร่าชีวิตคนไทยถึง 74% ชูใช้ข้อมูลเจาะปัญหารายพื้นที่ หวังลดคนป่วยใหม่-เบรกค่ารักษาพุ่ง
จากกรณี นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กล่าวในงานประชุมวิชาการโรงพยาบาลชุมชน เสนอให้สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ผนึกกำลังกับโรงพยาบาลชุมชนและระบบบริการปฐมภูมิ เพื่อยกระดับการป้องกันโรคและสร้างเสริมสุขภาพประชาชน
นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุน สสส. เปิดเผยว่า สสส. พร้อมเดินหน้าทำงานร่วมกับโรงพยาบาลชุมชนอย่างเต็มที่ โดยได้หารือเบื้องต้นกับ นพ.ปวิตร วณิชชานนท์ ประธานชมรมผู้อำนวยการโรงพยาบาลชุมชนแห่งประเทศไทย และมีเป้าหมายตรงกันในการเร่งปรับพฤติกรรมสุขภาพของประชาชน ทั้งลดการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ลดการสูบบุหรี่ เพิ่มการออกกำลังกาย และส่งเสริมการบริโภคอาหารตามหลักโภชนาการ
เป้าหมายสำคัญคือการสกัดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือ NCDs ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ของระบบสาธารณสุข และเกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตของคนไทยถึง 74% ของการเสียชีวิตทั้งหมด
นพ.พงศ์เทพ กล่าวว่า โรงพยาบาลชุมชนถือเป็นกลไกสำคัญ เพราะอยู่ใกล้ชิดประชาชนและเข้าใจปัญหาของแต่ละพื้นที่ สสส. พร้อมสนับสนุนการใช้ข้อมูลแบบ Data-driven ร่วมกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) เพื่อวิเคราะห์ปัญหาให้ตรงจุด เช่น พื้นที่ใดมีผู้ป่วยไตวายเรื้อรังต้องล้างไตสูงเมื่อเทียบกับจำนวนประชากร หรือพื้นที่ใดมีค่าใช้จ่ายรักษาพยาบาลสูงผิดปกติ ก่อนออกแบบมาตรการป้องกันให้เหมาะกับบริบทของพื้นที่
“งบประมาณของ สสส. คิดเป็นเพียงประมาณ 0.5% ของงบด้านสุขภาพทั้งประเทศ การจะลดงบรักษาพยาบาลจึงต้องป้องกันตั้งแต่ต้นน้ำ คือทำอย่างไรให้คนป่วยน้อยลง เพราะพันธกิจและงบประมาณของ สสส. ต้องใช้ไปกับการสร้างเสริมสุขภาพ” นพ.พงศ์เทพ กล่าว
นพ.พงศ์เทพ ระบุอีกว่า ปัจจุบันค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพของไทยอยู่ที่ประมาณ 5% ของ GDP และยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ขณะที่ข้อมูลอายุคาดเฉลี่ยทั่วโลกปี 2569 ระบุว่า คนไทยมีอายุเฉลี่ยยืนยาวขึ้นเป็น 77.1 ปี แต่กลับต้องใช้ชีวิตอยู่กับภาวะสุขภาพไม่ดีเฉลี่ยถึง 6.9 ปี
ที่น่าจับตาคือ ค่าใช้จ่ายรักษาพยาบาลในช่วง 2 ปีก่อนเสียชีวิตเฉลี่ย 119,318 บาทต่อคน สะท้อนภาระค่าใช้จ่ายที่กระจุกตัวอยู่ในช่วงปลายชีวิต และเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้โครงสร้างรายจ่ายด้านสุขภาพของประเทศยังให้น้ำหนักกับ “การรักษา” มากกว่า “การป้องกัน”
ความร่วมมือระหว่าง สสส. และโรงพยาบาลชุมชนจึงตั้งเป้าสร้างความเปลี่ยนแปลงให้เห็นผลภายใน 1-2 ปี ทั้งการปรับพฤติกรรมสุขภาพและลดจำนวนผู้ป่วย NCDs รายใหม่ ก่อนหวังผลระยะต่อไปให้ค่าใช้จ่ายรักษาพยาบาลของประเทศลดลงภายใน 3-5 ปี เปลี่ยนโจทย์ระบบสุขภาพไทยจากการรอรักษาเมื่อป่วย ไปสู่การป้องกันไม่ให้ประชาชนต้องเข้าสู่โรงพยาบาลตั้งแต่ต้นทาง