นางธิวัลรัตน์ อังกินันทน์ ประธานคณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร พร้อมคณะกรรมาธิการ ที่ปรึกษา นักวิชาการ และเจ้าหน้าที่ประจำคณะกรรมาธิการ เดินทางศึกษาดูงานแหล่งโบราณคดีดอนยายทอง ตำบลสมอพลือ อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี ซึ่งกำลังได้รับความสนใจจากวงการโบราณคดีในฐานะพื้นที่ที่อาจเปิดเผยประวัติศาสตร์สำคัญของดินแดนฝั่งตะวันตกของประเทศไทย
การลงพื้นที่ครั้งนี้ได้รับการต้อนรับจาก ร้อยตำรวจโท ภพชนก ชลานุเคราะห์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบุรี จ.อ.อภิชาติ แก้วโกศล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต 3 จังหวัดเพชรบุรี หัวหน้าส่วนราชการ ผู้นำท้องถิ่น และประชาชนในพื้นที่
คณะกรรมาธิการได้สำรวจสภาพพื้นที่จริงของแหล่งโบราณคดี ก่อนเข้าชมโบราณวัตถุสำคัญที่ขุดค้นพบ ไม่ว่าจะเป็นกำไลทองคำ แหวนทองคำ ลูกปัดโบราณ เครื่องปั้นดินเผา และกลองมโหระทึก ซึ่งล้วนเป็นหลักฐานที่สะท้อนถึงความรุ่งเรืองของชุมชนโบราณ วิถีชีวิต ความเชื่อ พิธีกรรม และสถานะทางสังคมของผู้คนในอดีต รวมถึงแสดงให้เห็นถึงความเชี่ยวชาญด้านงานช่างทองของเมืองเพชรที่สืบทอดชื่อเสียงมาจนถึงปัจจุบัน
อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่สร้างความกังวลให้กับหลายฝ่ายคือ พื้นที่แหล่งโบราณคดียังคงอยู่ในความครอบครองของประชาชนบางส่วน และกำลังเผชิญกับฤดูฝน ซึ่งอาจส่งผลให้หน้าดินถูกชะล้างจนทำลายร่องรอยทางโบราณคดีและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ยังไม่ถูกศึกษาอย่างครบถ้วน
ทั้งนี้ คณะกรรมาธิการได้ประชุมร่วมกับกรมศิลปากร หน่วยงานราชการจังหวัดเพชรบุรี องค์การบริหารส่วนจังหวัด วัฒนธรรมจังหวัด ประชาสัมพันธ์จังหวัด ผู้นำชุมชน กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และนักวิชาการ เพื่อหารือแนวทางบริหารจัดการพื้นที่อย่างเป็นระบบ
ที่ประชุมได้สะท้อนข้อเสนอสำคัญ 3 ประเด็น เพื่อผลักดันการอนุรักษ์และต่อยอดคุณค่าของแหล่งโบราณคดีดอนยายทอง ได้แก่ การจัดแสดงนิทรรศการโบราณวัตถุและโครงกระดูกที่ค้นพบ เพื่อเปิดโอกาสให้เยาวชนและประชาชนเข้าถึงองค์ความรู้ทางประวัติศาสตร์ การสนับสนุนงบประมาณด้านการศึกษา ค้นคว้า และวิจัยอย่างต่อเนื่อง เพื่อขยายผลการค้นพบใหม่ ๆ ในอนาคต และการผลักดันจัดตั้งพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหรือพิพิธภัณฑสถานเมืองเพชรบุรี เพื่อเป็นศูนย์กลางเก็บรักษาและถ่ายทอดมรดกทางวัฒนธรรมของจังหวัดอย่างเป็นรูปธรรม
ด้านคณะกรรมาธิการฯ ยืนยันว่าจะนำข้อมูลและข้อเสนอทั้งหมดเข้าสู่การพิจารณา พร้อมประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อร่วมกันหาแนวทางคุ้มครองมรดกทางประวัติศาสตร์อันทรงคุณค่าแห่งนี้ โดยมีเป้าหมายผลักดันให้แหล่งโบราณคดีดอนยายทองก้าวสู่การเป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และแหล่งท่องเที่ยวเชิงศิลปวัฒนธรรมระดับประเทศในอนาคต
ท่ามกลางการค้นพบที่สร้างความตื่นเต้นให้กับวงการโบราณคดี คำถามสำคัญที่สังคมกำลังจับตาคือ ประเทศไทยจะสามารถรักษา “ขุมทรัพย์ทางประวัติศาสตร์” ที่ซ่อนอยู่ใต้ผืนดินเมืองเพชรแห่งนี้ไว้ให้คนรุ่นหลังได้มากเพียงใด ก่อนที่กาลเวลาและธรรมชาติจะพรากหลักฐานสำคัญเหล่านี้ไปตลอดกาล
