
หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ตั้งข้อสังเกตดีล ART อาจเปิดตลาดสินค้าเกษตรสหรัฐฯ มูลค่าราว 78,000 ล้านบาทต่อปี พร้อมตั้งคำถามว่า คุ้มกับการลดภาษีสินค้าไทยจาก 12.5% เหลือ 10% หรือไม่
เมื่อวันที่ 19 พ.ย.2569 นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ให้สัมภาษณ์กรณีที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ร่วมลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทน (ART) นอกรอบการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียน ครั้งที่ 49 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ ว่า หลังได้ติดตามประเด็นนี้ ก็อยากแสดงความห่วงใยต่อผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้น จากการเจรจาการค้าระหว่างประเทศไทยกับสหรัฐอเมริกา ซึ่งภายหลังการลงนาม หลังการประธานาธิบดีทรัมป์ได้กล่าวถึงผลประโยชน์ที่สหรัฐ จะได้รับจากข้อตกลงดังกล่าวอย่างชัดเจน
นายอภิสิทธิ์ ตั้งข้อสังเกตว่า ยังไม่ชัดเจนว่ารายละเอียดผลประโยชน์ที่ประธานาธิบดีสหรัฐฯ กล่าวถึงนั้นเป็นเงื่อนไขที่รัฐบาลไทยยอมรับแล้วหรือไม่ เนื่องจากฝ่ายไทยชี้แจงว่าเป็นเพียงการลงนามในกรอบความร่วมมือกว้าง ๆ พร้อมตั้งคำถามว่าเหตุใดนายกรัฐมนตรีจึงไม่ได้ชี้แจงหรือทักท้วงรายละเอียดที่อาจกระทบไทยในเวทีดังกล่าว
ประเด็นที่นายอภิสิทธิ์แสดงความกังวล ได้แก่ การลดภาษีศุลกากรสินค้านำเข้าจากสหรัฐฯ เหลือ 0% โดยยังไม่ชัดเจนว่าจะมีสินค้าประเภทใดได้รับการยกเว้นหรือสงวนไว้หรือไม่ รวมถึงการเปิดตลาดสินค้าเกษตรสหรัฐฯ ซึ่งนายอภิสิทธิ์ระบุว่ามีมูลค่าราว 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี หรือประมาณ 78,000 ล้านบาท ครอบคลุมสินค้าอย่างไก่ เนื้อหมู ข้าวโพด และถั่วเหลือง ซึ่งอาจแข่งขันโดยตรงกับผลผลิตของเกษตรกรไทย
อีกข้อกังวลคือการยอมรับมาตรฐานสินค้าของสหรัฐฯ โดยเฉพาะเนื้อหมูที่ไทยมีมาตรการควบคุมด้วยเหตุผลด้านสุขภาพ ตลอดจนมาตรฐานด้านสาธารณสุข ยา และอุปกรณ์ทางการแพทย์ นายอภิสิทธิ์เห็นว่า หากไทยต้องยอมรับมาตรฐานที่สหรัฐฯ รับรองฝ่ายเดียว อาจกระทบต่อระบบตรวจสอบและการคุ้มครองผู้บริโภค
นอกจากนี้ ยังมีประเด็นการเปิดตลาดอุตสาหกรรมเทคโนโลยีและบริการดิจิทัล รวมถึงเงื่อนไขที่อาจจำกัดการจัดเก็บภาษีจากธุรกิจบริการดิจิทัล ซึ่งนายอภิสิทธิ์ตั้งคำถามว่าไทยจะสูญเสียรายได้หรือผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจในส่วนนี้มากน้อยเพียงใด
ส่วนผลประโยชน์ที่ไทยจะได้รับ นายอภิสิทธิ์ระบุว่ายังไม่มีรายละเอียดชัดเจน นอกจากการลดภาษีที่สหรัฐฯ เรียกเก็บจากสินค้าไทยจาก 12.5% เหลือ 10% หรือลดลง 2.5 จุดเปอร์เซ็นต์ จึงต้องการทราบว่าสหรัฐฯ จะเปิดโอกาสให้สินค้าไทยเข้าสู่ตลาดเพิ่มขึ้นอย่างไร และจะปรับเปลี่ยนกฎเกณฑ์หรือเงื่อนไขนำเข้าสินค้าหรือไม่
เขายังตั้งคำถามถึงความแน่นอนและความยั่งยืนของอัตราภาษีดังกล่าว โดยกล่าวถึงอัตรา 19% ที่เคยถูกหยิบยกเป็นประเด็นว่าได้รับผลกระทบจากคำวินิจฉัยของศาลสหรัฐฯ รัฐบาลจึงควรชี้แจงว่า หากไทยไม่เร่งทำข้อตกลงหรือไม่เปิดตลาดตามข้อเรียกร้อง จะต้องเผชิญภาระภาษีเพิ่มขึ้นจริงเพียงใด
ด้านมาตรการเยียวยา นายอภิสิทธิ์ตั้งข้อสังเกตว่ากองทุน FTA มีเงินรวมไม่เกิน 5,000 ล้านบาท และในส่วนของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์มีประมาณ 500 ล้านบาท ขณะที่มูลค่าสินค้าเกษตรสหรัฐฯ ที่อาจเข้ามาแข่งขันในตลาดไทยมีราว 78,000 ล้านบาทต่อปี จึงตั้งคำถามว่าเงินกองทุนจะเพียงพอรองรับผู้ได้รับผลกระทบหรือไม่
นายอภิสิทธิ์ยังเตือนว่า เงื่อนไขที่ไทยยอมรับกับสหรัฐฯ อาจส่งผลต่อการเจรจากับคู่ค้ารายอื่น โดยเฉพาะจีนและสหภาพยุโรป ซึ่งอาจนำไปใช้เป็นบรรทัดฐานในการเรียกร้องเงื่อนไขเพิ่มเติมจากไทย พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลเปิดเผยรายละเอียดและจุดยืนในการเจรจาอย่างโปร่งใส และชี้แจงประโยชน์ที่ไทยได้รับอย่างเป็นรูปธรรม
นายอภิสิทธิ์ทิ้งท้ายว่า หากไทยต้องแลกการเปิดตลาดสินค้าเกษตร การยอมรับมาตรฐานสินค้า และรายได้จากภาษีบริการดิจิทัล กับการลดภาษีส่งออกไปสหรัฐฯ เพียง 2.5 จุดเปอร์เซ็นต์ รัฐบาลต้องอธิบายให้ชัดว่าคุ้มค่าหรือไม่ และไทยกำลังยอมเสียสละเพื่อแลกกับอะไร
