ชาวประมงบุกคมนาคมร้องลดภาระค่าตอบแทนรายปี ‘สรรเพชญ’ รับปากเร่งดันกฎกระทรวง

รมช.คมนาคมหารือผู้แทนชาวประมงพื้นบ้าน รับข้อเสนอเร่งออกกฎกระทรวงยกเว้นค่าตอบแทนรายปีให้บ้านชุมชนดั้งเดิมริมน้ำ หลังร่างผ่านรับฟังความเห็นแล้ว 2 รอบ

เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 นายสรรเพชญ บุญญามณี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ได้รับฟังข้อเรียกร้องจากกลุ่มชาวประมงพื้นบ้าน เร่งผลักดันร่างกฎกระทรวงยกเว้นค่าตอบแทนรายปีสำหรับบ้านพักของชุมชนประมงดั้งเดิมที่เข้าข่ายสิ่งล่วงล้ำลำน้ำ พร้อมมอบกรมเจ้าท่าพิจารณาปัญหาจดทะเบียนเรือและร่องน้ำตื้นเขิน ย้ำร่างกฎหมายยังอยู่ระหว่างดำเนินการ ไม่ได้มีผลบังคับใช้แล้ว

นายสรรเพชญเ ปิดโต๊ะหารือกับผู้แทนสมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทยและกลุ่มชาวประมงที่เดินทางมารวมตัว ณ กระทรวงคมนาคม เพื่อสะท้อนความเดือดร้อนและอุปสรรคในการประกอบอาชีพ โดยมีนายวีระยุทธ งามจิตร ผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม นายภูริพัฒน์ ธีระกุลพิศุทธิ์ ผู้ตรวจราชการกระทรวงคมนาคม นายวิวัธน์ ชิดเชิดวงศ์ รองอธิบดีกรมเจ้าท่า ตลอดจนผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุม

ประเด็นหลักที่หารือคือบ้านพักอาศัยของชุมชนประมงพื้นบ้าน ซึ่งตั้งอยู่บริเวณชายฝั่งทะเลและลำคลอง และอาจเข้าข่ายสิ่งปลูกสร้างล่วงล้ำลำน้ำตามพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พ.ศ. 2456 มาตรา 117 และมาตรา 117 ทวิ ส่งผลให้ผู้พักอาศัยต้องขออนุญาตและชำระค่าตอบแทนรายปีตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2563 ในอัตราตารางเมตรละ 5 บาท

นายสรรเพชญกล่าวว่า ชุมชนประมงพื้นบ้านหลายแห่งตั้งถิ่นฐานและประกอบอาชีพสืบต่อกันมานาน ขณะที่รายได้จากการประมงขึ้นอยู่กับฤดูกาลและสภาพธรรมชาติ การจัดเก็บค่าตอบแทนจึงเป็นภาระต่อการดำรงชีวิต โดยประเด็นนี้สอดคล้องกับข้อเสนอแนะของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติที่ให้ทบทวนและแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

กรมเจ้าท่าได้ยกร่างกฎกระทรวงแก้ไขเพิ่มเติมข้อ 6 (9) เพื่อยกเว้นค่าตอบแทนรายปีให้แก่อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างในชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมที่ได้รับการรับรองจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พร้อมกำหนดกลไกยืนยันคุณสมบัติ เพื่อให้สิทธิถึงชุมชนดั้งเดิมและป้องกันการแอบอ้างจากกลุ่มทุนหรือผู้บุกรุกรายใหม่

ร่างดังกล่าวผ่านการรับฟังความคิดเห็น 2 รอบ คือระหว่างวันที่ 12 พฤศจิกายน–11 ธันวาคม 2568 และวันที่ 18 มิถุนายน–17 กรกฎาคม 2569 รวมทั้งมีการประชุมสรุปผลกับผู้เกี่ยวข้องเมื่อวันที่ 16 กันยายน 2569 แล้ว อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังอยู่ในขั้นตอนดำเนินการก่อนประกาศใช้

นายสรรเพชญจึงมอบหมายให้กรมเจ้าท่าเร่งจัดทำหนังสือเสนอเข้าสู่กระทรวงคมนาคม เพื่อผลักดันร่างกฎกระทรวงเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี จากนั้นจึงส่งให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาข้อกฎหมาย และเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมลงนามก่อนประกาศในราชกิจจานุเบกษา พร้อมยืนยันว่าจะติดตามความคืบหน้าอย่างใกล้ชิด

ที่ประชุมยังรับฟังปัญหาอื่นที่กระทบต่อการประกอบอาชีพ ได้แก่ การจดทะเบียนเรือประมงให้ถูกต้องตามกฎหมาย และร่องน้ำหรือคลองสัญจรตื้นเขิน ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการนำเรือเข้าออกและการขนส่งสัตว์น้ำ นายสรรเพชญมอบหมายให้กรมเจ้าท่ารับข้อเสนอไปพิจารณา พร้อมเตรียมลงพื้นที่ติดตามสภาพร่องน้ำและความคืบหน้าการขุดลอก เพื่อหาแนวทางให้เหมาะกับสภาพปัญหาของแต่ละชุมชน

นายสรรเพชญกล่าวย้ำว่า กระทรวงคมนาคมพร้อมรับฟังประชาชนและเร่งดำเนินการในเรื่องที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ โดยต้องพิจารณาทั้งข้อกฎหมาย ความเป็นธรรม และวิถีชีวิตของชุมชนควบคู่กันไป

การหารือเป็นไปด้วยความเรียบร้อย ผู้แทนชาวประมงได้สะท้อนปัญหาโดยตรง ขณะที่กระทรวงคมนาคมชี้แจงขั้นตอนและแนวทางดำเนินการ ก่อนที่กลุ่มชาวประมงจะเดินทางกลับ โดยกระทรวงยืนยันว่าจะติดตามความคืบหน้าตามข้อเรียกร้องต่อไป